Irak'taki ABD askeri varlığı, 23 yıl süren işgalin ardından sona eriyor. Irak ordusunun sözcüsü Sabah en-Numan, Irak resmi haber ajansı INA'ya yaptığı açıklamada, Amerikan güçlerinin bu ayın 30'unda çekilme sürecini tamamlayacağını duyurdu. Bu açıklamayla birlikte, ülke topraklarında yabancı askeri üs veya asker kalmayacağı belirtiliyor. Irak Başbakanı ve Silahlı Kuvvetler Komutanı Ofisi Direktörü Abulemir eş-Şammari, 26 Eylül'de koalisyon güçlerinin karargâhının 30 Eylül itibarıyla kapanacağını ifade etti.
Güvenlik Durumu ve Irak Güçleri
Şammari, Irak'ın güvenlik konusundaki durumunun olumlu olduğunu ve Irak ordusunun tüm toprakları kontrol altında tuttuğunu vurguladı. Bu gelişmeler, Irak'taki ABD ve uluslararası koalisyon güçlerinin resmi misyonunun sona ermesi sonrası Bağdat ile Washington arasındaki güvenlik ilişkilerinin devam edeceğini gösteriyor. İki ülke arasında istihbarat paylaşımı, koordinasyon ve silah programları gibi alanlarda işbirliğinin süreceği öngörülüyor. Ancak, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Peşmerge Bakanlığı, koalisyon güçlerinin çekilmesinin ardından hava savunma kapasitesinin zayıflayacağı konusundaki endişelerini dile getiriyor. Bu bağlamda IKBY, bölgeyi etkileyebilecek güvenlik tehditlerinin artabileceği konusunda uyarıda bulunmuş durumda. Irak toprakları üzerindeki güvenlik boşlukları, geçmişte yaşanan sorunların yeniden ortaya çıkmasına yol açabilir.
IKBY'nin Hava Savunma Endişeleri
IKBY Peşmerge Bakanlığı, ABD'nin bölgeden çekilmesiyle birlikte hava savunma sistemlerinin yetersizliği konusunda kaygılarını dile getiriyor. Bakanlık, ABD ile İran arasındaki gerginlikler nedeniyle IKBY'nin insansız hava araçları (İHA) ve balistik füze saldırılarına maruz kaldığını belirtti. Bölgenin hava sahasının Irak'ın ulusal hava sahasının bir parçası olduğu ve bu alanın korunmasının federal hükümete ait olduğu vurgulanıyor. IKBY Başbakanı Mesrur Barzani ise, ABD güçlerinin çekilmesinin bölgede savunmasızlığa neden olabileceği konusunda uyarıda bulundu. Ayrıca, geçmişte benzer bir güvenlik boşluğunun DEAŞ’ın yükselişine yol açtığını hatırlatarak, yine benzer bir durumun yaşanması ihtimaline dikkat çekti.
Koalisyon Güçlerinin Çekilişi ve Askeri Üsler
ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin Irak’taki askeri üsleri, 30 Eylül itibarıyla resmen kapatılacak. Bu durum, yabancı askeri varlığın sona ermesi ve tüm güvenlik sorumluluğunun Irak güçlerine devredilmesi anlamına geliyor. ABD, Irak'ta Uluslararası Bağdat Havalimanı'nın yanı sıra başkent Bağdat’ın Taci bölgesinde de eğitime yönelik bir üssü işletiyordu. Aynı zamanda, Enbar bölgesindeki Habaniyye ve Aynü'l Esed üsleri, 2014 yazında DEAŞ'a karşı yapılan operasyonlar sırasında aktif olarak kullanıldı. Ayrıca, Salahaddin vilayetindeki Beled Hava Üssü de Amerikan askerleri tarafından kullanıldı. ABD, Kerkük ve Musul'da da önemli askeri varlık göstermekteydi. Tüm bu üsler, koalisyon güçlerinin Irak’taki askeri misyonu boyunca stratejik önem taşıdı.
ABD'nin Irak'taki Tarihsel Varlığı
Amerika Birleşik Devletleri, 2003'te Irak'ı işgal ettiğinden bu yana yaklaşık 166 bin askerle bu ülkede bulunmuştu. Aralık 2011'de tüm askerlerini çekme kararı almıştı. Ancak DEAŞ'ın 2014 yılında yeniden ortaya çıkmasının ardından dönemin Irak Başbakanı Nuri el-Maliki'nin çağrısına yanıt olarak ABD, Irak'a yeniden asker göndermeye başladı. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın güncel verilerine göre, iki ülke arasında 2014 yılında imzalanan askeri stratejik anlaşma çerçevesinde Irak'ta yaklaşık 5 bin Amerikan askeri bulunmaktaydı. Bu süreç, Irak'ın güvenliği ve istikrarı açısından hayati öneme sahipti ve iki ülke arasındaki askeri ortaklık süregeldi.
