Elon Musk’ın SpaceX için çizdiği yeni büyüme hikâyesi, Wall Street’te tartışma yarattı. Şirketin halka arz dosyasında toplam adreslenebilir pazarını 28,5 trilyon dolar olarak göstermesi, SpaceX’in yalnızca bir roket ve uydu şirketi olarak değil, dev bir yapay zeka ve altyapı oyuncusu olarak konumlandırılmak istendiğini gösterdi.Kaynak metinde yer alan bilgilere göre, SpaceX’in ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na sunduğu S-1 dosyasında geçen bu rakam, yaklaşık olarak ABD ekonomisinin yıllık büyüklüğüne denk geliyor.
Ancak dikkat çeken nokta, bu devasa hedefin büyük kısmının şirketin geleneksel uzay faaliyetlerinden değil, yapay zeka alanındaki beklentilerden oluşması.Hedefin büyük kısmı yapay zekadan geliyorSpaceX’in 28,5 trilyon dolarlık toplam adreslenebilir pazar hesabında uzay destekli çözümler için 370 milyar dolar, Starlink bağlantı hizmetleri için 1,6 trilyon dolar ve yapay zeka için 26,5 trilyon dolar öngörülüyor.Bu dağılım, Musk’ın yatırımcılara artık yalnızca roket fırlatma kapasitesini değil, yapay zeka altyapısını da sattığını gösteriyor.
Yapay zeka tarafındaki 26,5 trilyon dolarlık beklentinin 22,7 trilyon doları kurumsal uygulamalara ayrılmış durumda.
Bu kalem, mevcut kurumsal yazılım pazarının çok üzerinde bir büyüklüğe işaret ediyor.Şirketin planları arasında, 2028’den itibaren yörüngede yapay zeka işlem uyduları konuşlandırmak da yer alıyor.
Bu modelde uzay, güneş enerjisiyle çalışan yeni nesil veri merkezi altyapısının merkezi olarak görülüyor.
Ancak bugünkü yapay zeka altyapı pazarının bu hedeflerin oldukça gerisinde olduğu belirtiliyor.Starlink kâr ediyor, yapay zeka zarar yazıyorSpaceX’in bugünkü gelir yapısında en güçlü halka Starlink olarak öne çıkıyor. Şirketin bağlantı birimi 2025’te 11,39 milyar dolar gelir elde ederken, Starlink’in SpaceX içindeki kârlı tek segment olduğu ifade ediliyor.Buna karşılık uzay faaliyetleri faaliyet bazında 619 milyon dolar zarar ederken, yapay zeka biriminin zararı 2,5 milyar dolara ulaştı.
Yapay zeka tarafındaki harcamalar, Starlink’ten gelen güçlü kârlılığı baskılayan en önemli unsur haline geldi.SpaceX’in yapay zeka biriminin yalnızca 2026’nın ilk üç ayında 7,72 milyar dolar harcadığı ve aynı dönemde 2,47 milyar dolar faaliyet zararı yazdığı aktarılıyor. Şirketin 2026’nın ilk çeyreğindeki net zararı ise 4,28 milyar dolar olarak kaydedildi.41,3 milyar dolarlık birikmiş açıkSpaceX’in 2002’deki kuruluşundan bu yana birikmiş açığının yaklaşık 41,3 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor.
Bu veri, şirketin trilyon dolarlık büyüme hikâyesiyle mevcut finansal tablosu arasındaki farkı ortaya koyuyor.Musk’ın en güçlü argümanı ise SpaceX’in yörüngeye taşıma alanındaki tartışmasız liderliği.
Kaynak metne göre şirket, 2025’te Dünya’dan yörüngeye gönderilen toplam kütlenin yüzde 83’ünü tek başına taşıdı.
Falcon roketlerinde ise yüzde 99’un üzerinde görev başarı oranına ulaştı.Halka arz sonrası sert dalgalanmaSpaceX’in Nasdaq’ta SPCX koduyla işlem görmeye başlaması, tarihin en büyük halka arzlarından biri olarak gösterildi. Şirketin hedef değerlemesi 1,75 trilyon dolar olarak açıklandı.Hisseler 150 dolardan işlem görmeye başladı ve ilk günü 161 dolardan kapattı.
Ancak kısa sürede yükselişin yerini sert dalgalanma aldı.
Kaynak metinde yer alan TradingView verilerine göre hisse 16 Haziran’da 225,64 dolara kadar çıktıktan sonra 23 Haziran’da 147,11 dolara geriledi.
Böylece iki haftadan kısa sürede yüz milyarlarca dolarlık piyasa değeri silindi.Morningstar ise SpaceX için 780 milyar dolarlık adil değer tahmini yaptı.
Bu seviye, şirketin halka arz hedefinin oldukça altında kaldı.
Kurum, SpaceX’in fırlatma ve uydu internetindeki liderliğini kabul etmekle birlikte yapay zeka tarafındaki beklentilere temkinli yaklaştı.Musk’ın kontrolü de risk başlığıSpaceX’in yönetişim yapısı da yatırımcıların dikkat ettiği başlıklar arasında.
Musk, şirkette aynı anda CEO, CTO ve yönetim kurulu başkanı olarak görev yapıyor.
Ayrıca yaklaşık yüzde 85 oy gücünü elinde bulunduruyor.Bu tablo, Musk’ın şirket üzerindeki kontrolünün neredeyse mutlak olduğu anlamına geliyor.
Analistlere göre bu yapı, yatırımcılar açısından ayrı bir yönetişim riski yaratıyor.Şirketin ayrıca 20 milyar dolarlık yapay zeka altyapı borcu taşıdığı ve bu borcun halka arzdan 15 ay sonra vadesinin dolacağı aktarılıyor.
Bu da piyasa koşullarına bağlı olarak yeniden finansman riskini gündeme getiriyor.Kritik altyapıda tek şirket etkisiSpaceX tartışması yalnızca hisse değeriyle sınırlı değil.
Starlink’in dünya yörüngesindeki aktif manevra yapabilen uyduların yaklaşık yüzde 75’ini oluşturduğu belirtiliyor.
Bu durum, küresel iletişim altyapısında tek bir özel şirketin etkisini büyütüyor.Kamu kurumları, savunma şirketleri, tarım firmaları ve denizcilik işletmeleri Starlink bağlantısına giderek daha fazla bağımlı hale geliyor.
Bu bağımlılık, SpaceX’in ekonomik etkisinin şirket gelirlerinin çok ötesine geçtiğini gösteriyor.xAI satın almasıyla birlikte SpaceX’in kapsamı daha da genişledi. Şirket, veri merkezleri, Grok yapay zeka modelleri, yapay zeka sohbet robotu, görsel üretim araçları ve X sosyal medya platformunu da bünyesine katmış oldu.
Böylece SpaceX, uzay altyapısının yanında yapay zeka ve dijital iletişimde de merkezi bir oyuncuya dönüşme iddiasını güçlendirdi.Büyük vizyon mu, pahalı beklenti mi?SpaceX’in 28,5 trilyon dolarlık pazar hedefi iki farklı şekilde okunuyor.
Bir tarafta Musk’ın geçmişte imkânsız görülen projeleri gerçeğe dönüştürme sicili var.
Diğer tarafta ise henüz kârlılığını kanıtlamamış, yüksek zarar yazan ve değerlemesi büyük ölçüde gelecekteki yapay zeka başarısına bağlanan bir şirket bulunuyor.Morningstar’ın yörüngesel veri merkezi işi için hazırladığı senaryolarda en iyimser ihtimalde 1,3 trilyon dolarlık değer yaratılabileceği belirtiliyor.
Ancak bu senaryoya yalnızca yüzde 7 olasılık veriliyor.
Projenin tamamen rafa kaldırılma ihtimali ise yüzde 43 olarak gösteriliyor.Bu nedenle SpaceX’in halka arz dosyasındaki 28,5 trilyon dolarlık hedef, yatırımcılar için hem büyük bir vizyon hem de ciddi bir risk anlamına geliyor.
Musk’ın iddiası doğru çıkarsa SpaceX yalnızca uzay sektörünü değil, yapay zeka altyapısının geleceğini de yeniden şekillendirebilir.
Ancak bu hedef gerçekleşmezse, şirketin bugünkü değerlemesi ve biriken zararları çok daha sert tartışmaların merkezine oturabilir.
