Ortadoğu’daki artan jeopolitik gerginlik, Hürmüz Boğazı’ndan sonra Babülmendep Boğazı’na da sıçrayarak uluslararası enerji arzında ve deniz taşımacılığında önemli sorunlar ortaya çıkardı. Bu durum, küresel piyasalar üzerinde büyük endişelere yol açıyor ve maliyetlerin artmasına sebep oluyor.
Hürmüz Boğazı'nda Ticaret Durma Noktasına Geldi
ABD ve İran arasındaki gerginlikler, Hürmüz Boğazı’ndan yapılan ticari gemi geçişlerini neredeyse tamamen durdurma seviyesine getirmiştir. Bu boğaz, küresel petrol tedarikinin en kritik noktalarından biri olarak biliniyor. Uyumsuzluğun hızla artmasıyla birlikte petrol fiyatlarında gözle görülür bir yükseliş yaşanıyor. Brent petrol fiyatları, 90 dolar seviyelerine yaklaşarak piyasalardaki belirsizlikleri artırdı. Bunun neticesinde, deniz taşımacılığı üzerinde yaşanan aksamalar, maliyet artışlarını beraberinde getirmiştir.
Babülmendep'teki Gerilim Artıyor
Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliklerin yanı sıra, Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik aldığı abluka kararı, Babülmendep Boğazı'nda da tansiyonu yükseltti. Husiler, Suudi Arabistan'ın İranlı Husi liderlerine yönelik hava saldırısı düzenlediğini iddia ederek, misilleme için Abha Uluslararası Havalimanı'na füze ve insansız hava aracı (İHA) ile saldırılarda bulundu. Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon, Yemen hava sahası üzerinde sıkı bir abluka uygularken, Husiler de bu ablukanın karşıt bir eylemi olarak deniz ablukası uygulamaya başladıklarını açıkladı. Bu durum, bölgedeki tansiyonun artmasının yanı sıra enerji maliyetleri üzerindeki baskıları da artırıyor.
Deniz Taşımacılığında Düşüş ve Yüksek Riskler
Husilerin uyguladığı abluka nedeniyle Babülmendep Boğazı'ndan geçen ham petrol tankerlerinin sayısı önemli ölçüde düştü. 20 Temmuz’da 16 tanker geçiş yaparken, 21 Temmuz’da bu sayı 5’e geriledi. Bugün itibarıyla ise yalnızca 9 gemi boğazdan geçiş yapabildi. Hürmüz Boğazı’nda da durum farklı değil; burada son bir haftada sadece bir ham petrol tankerinin geçiş yaptığı gözlemleniyor. Bu durum, enerji arzında ciddi bir sıkıntıya neden olabilir ve deniz yoluyla taşımacılık risklerini hızla artırmaktadır.
Uzmanlardan Korkutan Tespitler
ING Group Kıdemli Ulaşım ve Lojistik Sektör Ekonomisti Rico Luman, Husilerin uyguladığı ablukanın Babülmendep geçişleri için risklerin yükseldiğini belirtiyor. Luman, şu an için yeni bir saldırı gerçekleşmemiş olsa da, mevcut durumun sigorta primlerinin artmasına ve navlun maliyetlerinin tırmanmasına yol açtığını ifade ediyor. Yanbu Limanı gibi alternatif ihracat merkezlerinin daha yoğun kullanılmasının, petrol piyasası üzerindeki baskıyı artıracağına dikkat çekiyor. Ayrıca, bu tehditlerin önlenmesi amacıyla kuzeyden geçiş yapmak, zaman kaybına neden olacaktır. Konteyner taşımacılığı açısından da geçiş planlarının ertelenmesi ihtimali oldukça güçlüdür. Maersk ve Hapag Lloyd’un Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirdiği bazı seferlerin başlamasıyla birlikte, bölgedeki ulaşım rotaları uzamakta ve bu durum maliyetleri daha da artırmaktadır.
