İş kazaları, çalışanların sağlık ve güvenliğinin yanı sıra sosyal güvenlik kapsamında sahip olduğu hakları da gündeme getiriyor.
Bir çalışanın iş kazası geçirmesi halinde tedavi giderlerinden geçici iş göremezlik ödeneğine, çalışma gücü kaybından sürekli iş göremezlik gelirine kadar farklı ödemeler devreye giriyor. İşverenler açısından ise kazanın süresinde bildirilmemesi ve iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmaması durumunda idari para cezaları uygulanıyor.İş kazası geçiren sigortalının durumu işverene bildirmesi gerekiyor. İşverenin de kazayı kolluk kuvvetlerine ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) üç iş günü içerisinde bildirmesi gerekiyor.
Kendi adına ve hesabına çalışan sigortalıların ise bildirimi kendilerinin yapması gerekiyor.
SGK tarafından yapılan incelemenin ardından olayın iş kazası kapsamında olup olmadığı belirleniyor.İş kazasında hangi haklar bulunuyor?İş kazası geçiren çalışana geçici iş göremezlik ödeneği veriliyor. Çalışanın meslekte kazanma gücünü en az yüzde 10 oranında kaybetmesi halinde ise sürekli iş göremezlik geliri bağlanıyor. İş kazası nedeniyle hayatını kaybeden sigortalının hak sahipleri de belirli şartlar kapsamında gelirden yararlanabiliyor.İş kazası nedeniyle gerekli sağlık hizmetlerinin sağlanması da işverenin yükümlülükleri arasında bulunuyor.
Bu kapsamda işveren tarafından karşılanan ve belgelendirilen sağlık hizmeti giderleri SGK tarafından karşılanıyor.2026'da geçici iş göremezlik ödeneği ne kadar?İş kazası nedeniyle geçici olarak çalışamayan sigortalının gelir kaybının telafisi amacıyla geçici iş göremezlik ödeneği ödeniyor. 2026 yılında günlük prime esas kazanç alt sınırı 1.101 TL olarak uygulanıyor.Buna göre günlük en düşük geçici iş göremezlik ödeneği ayakta tedavide 734 TL, yatarak tedavide ise 550,50 TL olarak hesaplanıyor. Çalışanın prime esas kazancı asgari ücretin üzerindeyse ödenecek tutar da buna göre yükseliyor.İş güvenliği tedbirlerini almayanlara 133 bin TL'ye kadar cezaSabah'ın haberine göre, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında gerekli tedbirleri almayan işverenler de idari para cezasıyla karşı karşıya kalıyor.
Sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmemesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışma yapılmaması halinde 2026 yılı için uygulanacak ceza tutarı 44 bin 443 TL ile 133 bin 329 TL arasında değişiyor.İş kazasının olay tarihini takip eden üç iş günü içerisinde SGK'ya bildirilmemesi halinde de idari para cezası uygulanıyor. İşyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısı gibi unsurlar, uygulanacak cezanın belirlenmesinde etkili oluyor.İş göremezlik durumunda aylık ödeme ne kadar?Sürekli iş göremezlik geliri, iş kazası veya meslek hastalığı sonucunda çalışma gücünde kalıcı kayıp meydana gelen sigortalılara bağlanıyor.
Verilen bilgilere göre yüzde 100 iş göremezlik halinde asgari ücretli bir çalışan için aylık gelir 23 bin 121 TL olarak uygulanıyor.Sürekli iş göremezlik derecesinin yüzde 50 olması halinde ise ödeme yaklaşık 11 bin 550 TL seviyesine iniyor. Ödenecek gelir, çalışanın iş göremezlik derecesi ve prime esas kazancı gibi unsurlara göre değişebiliyor.Ölümlü iş kazalarında ise hak sahiplerine bağlanacak gelir için tek bir sabit tutar bulunmuyor.
Hesaplamada hayatını kaybeden çalışanın yaşı, ücreti, medeni durumu, çocuk sayısı, bakmakla yükümlü olduğu kişiler, işverenin kusur oranı ve SGK tarafından bağlanan gelirin peşin sermaye değeri gibi unsurlar dikkate alınıyor.
