Yeni bir çevre koruma uygulaması, sıfır atık ve geri dönüşüm hedefleri doğrultusunda Türkiye'de hayata geçiriliyor. Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, 1 Temmuz itibarıyla zorunlu uygulamaya girecek. Bu uygulama ile birlikte, depozito iade eden vatandaşların bu işlemi ATM’lerden nakit olarak gerçekleştirmeleri mümkün olacak. Türkiye genelinde çevre kirliliğini azaltmak ve geri dönüşüm kültürünü yaygın hale getirmek amacıyla başlatılan depozito yönetim sistemi, belirli iş yerlerinin sisteme dahil olmasıyla birlikte resmi olarak başlatılacak.
Uygulamanın Başlangıcı ve Kayıt Süreci
1 Temmuz tarihinde yürürlüğe girecek olan DOA sistemi ile birlikte, bakkal, market ve restoranların kayıt süreci başlamış durumda. Ambalajlı içecek satışı ya da servisi yapan tüm ticari işletmelerin, uygulama tarihi gelmeden bu sisteme entegre olması gerekecek. Bu noktada, büfe, bakkal, market, otel, kafe ve restoran gibi çeşitli yerler sadece ürün satışı yapmakla kalmayacak, aynı zamanda depozito iade noktası olarak da hizmet verecek. Uygulama, yalnızca küçük esnaflar ile sınırlı kalmayacak; yoğun insan trafiğinin olduğu havalimanları, alışveriş merkezleri ve hastaneler de sisteme dahil edilecek. Böylece büyük iade merkezleri oluşturulacak.
Sistemin Kayıt İşlemleri ve Yasal Zorunluluklar
İlgili ticari işletmeler için yasal olarak zorunlu hale getirilen kayıt işlemleri, 'dbys.gov.tr' web adresi üzerinden gerçekleştirilecek. Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerinden yapılacak bu kayıtlar, sistemin sağlıklı bir şekilde işlemesi için hayati bir önem taşıyor. İşletmelerin, sistem operatörlerini de seçmeleri gerektiği belirtiliyor. Bu adım, uygulamanın etkinliğini artırmak adına kritik bir boyut kazanacak ve çevre koruma hedeflerine ulaşılmasında büyük katkı sunacaktır.
Nakit İade Sürecinin İşleyişi
ATM'lerden nakit iade süreci, toplumsal katılımı artırmayı ve ambalajların çöpe gitmesini önlemeyi amaçlayan önemli bir yenilik olarak öne çıkıyor. Sistem, adım adım şöyle işleyecek: Öncelikle, tüketiciler 'DOA' ambalaj logosu taşıyan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını biriktirecek. Biriktirdikleri bu ambalajları, marketlerde yer alacak olan depozito iade makinelerine veya belirlenen esnaf toplama noktalarına teslim edecekler. Teslim edilen her ambalaj için belirlenen ekonomik bedel, DOA mobil uygulaması aracılığıyla kullanıcının dijital hesabına aktarılacaktır.
Ekonomik Etkileri ve Gelecek Öngörüleri
Biriken bakiye, insanların banka hesaplarına transfer edilebilecek, ATM’lerden nakit para şeklinde çekilebilecek ya da anlaşmalı noktalar üzerinden alışverişlerde kullanılabilecek. Depozito, genellikle bir hizmet ya da kiralama işlemlerinde karşı tarafın olası zararlarını gidermek için verilen güvence bedelidir. Bu çevre hareketi, plastik, alüminyum ve cam içecek ambalajlarının doğaya zarar vermeden yeniden işlenmesini sağlamayı hedefliyor. Uygulamanın ülke genelindeki yaygınlaşmasıyla birlikte, Türkiye’ye yıllık yaklaşık 30 milyar TL’lik bir finansal kaynak yaratılması bekleniyor ve dışa bağımlılığın azaltılmasına da yardımcı olacaktır.
