Tunceli'nin Çemişgezek ilçesi, koşulları uygun bir yıl olan 2023'te Ulukale dutu hasatına başladı. Geçtiğimiz sene don olayları nedeniyle zor günler geçiren üreticiler, bu yıl ümitli. Ulukale ve Bozağaç köyleri ile çevresindeki yerleşim alanlarında yaklaşık 350 çiftçi, 3 bin dekar arazide dut yetiştiriyor. Bu yılki rekoltenin 600 ton civarında olması bekleniyor ve üretim, Avrupa'ya da ihraç ediliyor.
Ulukale Dutu Özellikleri
Coğrafi işaretli Ulukale dutu, kendine özgü özellikleri ile dikkat çekiyor. Çekirdeksiz yapısı ve düşük şeker oranı sayesinde besleyici bir seçenek sunuyor. Bu meyvenin en belirgin farklılıklarından biri, yapısının beyaza yakın rengi ve özgün aromasıdır. Diğer dut çeşitlerinden ayrılan en önemli özelliklerinden biri, meyvelerin silkelenmeden kendiliğinden dökülmesidir. Üreticiler, daldan dökülen dutları toplamak için hazırladıkları bahçelerde özenle çalışmalarını sürdürmektedirler.
Don Olaylarının Etkileri
Pek çok üreticiyi olumsuz etkileyen don olayları, geçen yıl bahçelerde büyük hasara neden oldu. 2022 yılının nisan ayında yaşanan eksi 14-15 derecelik sıcaklıklar, meyvelerin yanı sıra ağaçların dallarını da dondurdu. Böylece üreticiler büyük bir kayıpla karşılaştı ve 2022 yılında hiç ürün elde edemediler. Ancak bu yıl hava koşullarının daha elverişli olması sayesinde, hasat beklentileri de oldukça umut verici bir seviyeye ulaştı.
Hasat Süreci ve Üreticilerin Çalışmaları
Ulukale yöresinde dut hasadı, yoğun bir emek gerektiriyor. Üreticiler, sabah saatlerinde bahçelerde işlerine başlamakta. Ağaçların altında serilen filelerdeki dutları, üfleme makineleri ile topluyorlar. Toplanan dutlar kovalara doldurulup, evlerin bahçelerinde iki gün boyunca güneşte kurutuluyor. Daha sonra, Ulukale ve Bozağaç Köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin tesislerinde eleme ve paketleme işlemleri yapılıyor. Özellikle sıcak hava, çalışmaları zorlaştırsa da üreticiler, düzenli bir çalışma takvimi oluşturuyorlar.
Kooperatifin Rolü ve Pazarlama Stratejileri
Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin sağladığı destek, üreticilerin işlerini kolaylaştırdı. Kooperatif Başkanı Necmettin Duman, ürünlerini el değmeden otomasyon ile paketlediklerini ve hızlı bir şekilde pazara sunmaya hazır hale getirdiklerini belirtti. Bu sene 600 ton rekolte ile tüketicilere ulaşmayı hedeflediklerini vurgulayan Duman, İstanbul bölgesindeki gıda toptancıları aracılığıyla ürünlerini Avrupa ülkelerine ihraç ettiklerini dile getiriyor. Kuruyemiş olarak da kullanılabilen bu dut, her bölgede satışta. Böylece hem yerel ekonomiye katkı sağlıyor hem de Türkiye'nin uluslararası pazardaki yerini güçlendiriyor.
