Türkiye'deki kalkınma ajanslarının 2025 yılına ilişkin genel faaliyet raporuna göre, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın koordinasyonunda 26 kalkınma ajansı aktif olarak çalışmaktadır. Bu ajanslar, bölgeler arasındaki kalkınma farklarını azaltmayı, rekabetçiliği artırmayı ve yerel yetenekleri geliştirmeyi hedefleyen projeler yürütmektedir.
Ajansların Amaçları ve Faaliyetleri
Kalkınma ajansları, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki ekonomik ve sosyal gelişimi desteklemek amacıyla çeşitli projeler gerçekleştirmektedir. Bu projelerin temel amacı, her bölgenin kendine özgü ihtiyaçlarını belirleyip bunları karşılamakla birlikte, yerel ekonominin güçlenmesine katkıda bulunmaktır. Ajanslar ayrıca, yatırımların teşvik edilmesi ve iş ortamının iyileştirilmesi konusunda da önemli bir rol oynamaktadır. Bugüne kadar, toplamda 28 bin 120 projeye hem mali hem de teknik destek sağlanarak bu hedeflere ulaşılmaya çalışılmıştır. Özellikle yerel işbirliklerinin güçlendirilmesi ve bölgesel gelişimin desteklenmesi, ajansların temel avantajları arasındadır. Böylece, yerel ekonomilerde sürdürülebilir ve kalıcı bir büyüme sağlanması hedeflenmektedir.
Proje Destekleri ve Ekonomik Katkılar
Kalkınma ajanslarının yürüttüğü projelere sağlanan destek tutarı, 2026 yılı itibarıyla 116,3 milyar liraya ulaşmıştır. Bu destekler, toplamda 194,2 milyar liralık yatırımın hareket geçmesini sağlamıştır. Ajanslar, bir önceki yıl olduğu gibi geçen yıl da faaliyetlerine kesintisiz olarak devam etmişlerdir. Bu süreçte, bölgelerin ihtiyaçlarına yönelik olarak yapılan 180 ayrı analiz ve strateji çalışması, yerel potansiyellerin belirlenmesine katkı sunmuştur. 2025 yılı mali destek programları kapsamında, 153 projeye yaklaşık 1 milyar lira destek sağlanmış ve bu projelerin toplam bütçesi 1,5 milyar liraya ulaşmıştır.
Çeşitli Destek Programları
Kalkınma ajansları, farklı alanlarda çeşitli destek programları aracılığıyla önemli projelere destek sunmaktadır. Yenilikçi projeler kapsamındaki destek programları çerçevesinde, 803 projeye yaklaşık 94,4 milyon lira, tematik bölgesel kalkınma programları çerçevesinde cazibe merkezlerini destekleme kapsamında ise 15 projeye 828 milyon lira aktarılmıştır. Sosyal gelişmeyi destekleme programı da 146 projeye 679,6 milyon lira katkı sağlamıştır. Ayrıca, kurumsal dönüşüm ve sürdürülebilirlik programı aracılığıyla 60 milyon lira destek sağlanırken, fizibilite çalışmalarına da 42,8 milyon lira bütçe ayrılmıştır. Böylece, bölgesel kalkınma hedefleri doğrultusunda önemli adımlar atılmıştır.
Acil Eylem Programı ve Yatırım Destek Ofisleri
Deprem bölgesindeki kalkınma ajanslarına yönelik destekler, Bölgesel Kalkınma Odaklı Toparlanma Acil Eylem Programı (BOTAP) kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu program dahilinde, çeşitli ajanslar aracılığıyla bölgenin geliştirilmesi için acil durum ödeneği sağlanmıştır. Bu destek ile birlikte fizibilite çalışmaları amacıyla da önemli bütçeler ayrılarak yenilikçi ve girişimci projelerin desteklenmesi hedeflenmiştir. Ayrıca, Yatırım Destek Ofisleri, yatırımcıların ihtiyaç duyduğu izin ve ruhsat işlemlerinde rehberlik sağlamaktadır. 2025 yılında 44 yatırımcıya destek verilmiş, 27 bin 375 kişi ve kuruma danışmanlık hizmeti sunulmuştur.
Yerel Kalkınma ve Etkinlikler
Yatırım Destek Ofisleri, yerel kalkınma hamleleri kapsamında yürüttükleri aktivitelerle dikkat çekmektedir. 5 bin 299 firma ile saha ziyaretleri gerçekleştirilmiş ve Yerel Kalkınma Hamlesi Programı çerçevesinde 2025 yılı boyunca toplamda 1517 etkinlik düzenlenmiştir. Bu etkinliklere katılım sağlayan kişi sayısı ise 24 bin 501 olarak kaydedilmiştir. Ajansların bu tür faaliyetlerle birlikte, yerel halkın meselelerine çözüm bulmayı amaçladığı gibi, aynı zamanda yerel girişimcileri destekleyerek ekonomik istikrarı arttırmayı hedeflemektedir.
