Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun’a göre emeklilik planlamasının temelini SGK hizmet dökümü oluşturuyor. Bu kapsamda şu detayların mutlaka incelenmesi gerekiyor:
İlk sigorta giriş tarihi
Askerlik ve yurtdışı borçlanma hakkı
18 yaş öncesi çalışmalar (aile işyeri dahil)
Çakışan veya hatalı prim günleri
Statü geçişleri (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı)
Emekliliğin anahtarı: İlk işe giriş tarihi
İlk sigorta başlangıç tarihi, emeklilik şartlarını belirleyen en kritik unsur olarak öne çıkıyor.
30 Eylül 2008 öncesi girişlerde “son 2520 gün” kuralı uygulanıyor.
1 Ekim 2008 sonrası girişlerde ise toplam prim günü esas alınıyor.
2520 gün kuralına dikkat
Bu kural yalnızca 2008 öncesi sigortalılar için geçerli.
Son 2520 gün tek statüdeyse o statüden emeklilik mümkün.
Farklı statüler varsa son 1260 günün hangi statüde fazla olduğu belirleyici oluyor.
EYT’liler için yaş şartı yok
08 Eylül 1999 ve öncesi sigorta girişi olanlar EYT kapsamında değerlendiriliyor. Bu grupta yaş şartı aranmazken:
5000 – 5975 gün arası prim
Kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresi
şartları aranıyor.
3600 günle emeklilikte kademeli yaş
3600 gün ve 15 yıl sigortalılık süresiyle emeklilikte yaş şartı, tamamlanma tarihine göre değişiyor. Kadınlarda 50’den başlayıp 58’e, erkeklerde ise 55’ten 60’a kadar kademeli artış söz konusu.
1999 – 2008 arası sigortalılar için iki seçenek
Bu dönemde sigorta girişi olanlar iki farklı yolla emekli olabiliyor:
Seçenek 1:
25 yıl sigortalılık
4500 gün prim
Kadın 58, erkek 60 yaş
Seçenek 2:
7000 gün prim
Kadın 58, erkek 60 yaş
Hangi şart önce tamamlanırsa emeklilik o kapsamda gerçekleşiyor.
2008 sonrası sistem tamamen değişti
1 Mayıs 2008 sonrası sigortalı olanlar için sistem kademeli hale geldi.
7200 gün üzerinden emeklilikte yaş, primin tamamlandığı tarihe göre 58’den başlayıp 65’e kadar yükseliyor.
Alternatif olarak 4600–5400 gün arasında değişen prim ve 61-63 yaş şartı da uygulanabiliyor.
Emeklilik başvurusu nasıl yapılır?
Başvurular iki şekilde gerçekleştirilebiliyor:
e-Devlet üzerinden: “4A Emeklilik Başvurusu” ekranından
SGK üzerinden: Tahsis talep belgesi ile doğrudan başvuru
Emeklilik sonrası çalışma mümkün
Özel sektörde çalışan emeklilerin maaşı kesilmiyor.
Kamuda çalışan emeklilerin ise maaşı kesiliyor.
Bu durum, emeklilik sonrası gelir planlamasında önemli rol oynuyor.
Eksik primi olanlar ne yapmalı?
Her eksik gün borçlanma ile tamamlanamıyor. Ancak şu durumlar için borçlanma imkânı bulunuyor:
Askerlik
Doğum (en fazla 3 çocuk)
Yurtdışı çalışma
Ücretsiz izin ve bazı özel durumlar
Alternatif olarak sigortalı çalışmaya devam etmek veya isteğe bağlı Bağ-Kur primi ödemek de seçenekler arasında yer alıyor.
