Türkiye’de bireylerin borçlanma eğilimleri, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verileriyle çarpıcı bir şekilde değişime uğradı. Nakit sıkıntısı çeken vatandaşların 'acil durum fonu' olarak kullandığı kredili mevduat hesapları (KMH), artık konut kredilerinden daha yüksek bir borç kalemi haline geldi. 16 Ocak haftasına dair veriler, artan borç yükünün boyutunu gözler önüne sererken, ekonomi yönetimi kontrolsüz büyümeyi frenlemek amacıyla yeni bir strateji hazırlıklarına başladı.
BORÇLANMADA KAYDA DEĞER DURUM: KONUT KREDİLERİNİ GERİDE BIRAKTI
Yüksek enflasyon dönemi boyunca nakit akışında zorlanan haneler, en hızlı çözüm olarak Kredili Mevduat Hesaplarına yöneldi. En yeni verilere göre KMH miktarı 742 milyar 516 milyon liraya yükseldi. Bu rakam, 648,4 milyar lira olan konut kredisi miktarını geride bıraktı. Geçen yıl 441 milyar lira civarında olan kredili mevduat hesapları, sadece bir yıl içinde neredeyse iki katına çıkarak finansal risklerin arttığını ortaya koyuyor.
BORÇLANMANIN EN PAHALI ŞEKLİ
Bankalar tarafından kolayca erişilebilir olması nedeniyle tercih edilen KMH, aslında en yüksek faizli borçlanma aracı olarak biliniyor. Aylık %4,25 faiz oranına eklenen %15 KKDF ve %15 BSMV ile toplam vergi yükü %30’a çıkıyor. Gecikme faizleri de devreye girdiğinde borç yükü daha da artıyor. Mevcut sistemde hesaba giren her para, banka tarafından öncelikle bu borcu kapatmak için kullanılıyor.
LİMİTLER DÜZENLENECEK
Yaz aylarında yapılan yapılandırma ve faiz düzenlemeleri borç artışını durduramadığından, Finansal İstikrar Komitesi durumu değerlendirmek üzere harekete geçti. Hanehalkı borçlarını disiplin altına almak amacıyla, bankaların limit belirleme süreçlerinde standartlar getirileceği öğrenildi. Şu andaki uygulamada gelir seviyesinin üç katına, hatta kredi notuna göre daha fazlasına ulaşabilen limitlerin düşürülmesi ve kontrolsüz hesap açılışlarının önlenmesi hedefleniyor.
'YENİ KURAL SETİ HAZIRLANACAK'
Sabah Gazetesi yazarı Dilek Güngör, toplantıda ele alınan yeni düzenlemenin ilk işaretlerini aktardı. Bankaların limit belirleme yetkilerine kısıtlamalar getirileceğini belirten Güngör, şu açıklamalarda bulundu:
‘Edindiğim bilgilere göre, KMH limitlerinin kullanılmasına yönelik bankalar için bir kural seti oluşturulacak. Bundan sonra o limitin üzerinde KMH hesabı açılamayacak.’
