Nakliye ve Maliyetler Fiyatları Katladı Anadolu'nun verimli meralarından İstanbul'un büyükşehir kurban pazarlarına taşınan hayvanların maliyetleri, üretici ve tüketici arasında büyük bir ayrım oluşturdu. Küçükbaş hayvanların üretim fiyatı 11 bin TL iken, bu rakam İstanbul'da 25 bin TL'ye kadar ulaşıyor. Büyükbaş kurbanlıkların fiyatları ise rekor seviyelere çıkarak 350 bin TL’ye yaklaşmakta.
Artan Fiyatların Sebepleri
Akaryakıt fiyatlarındaki artış, taşımacılık masrafları, çadır kiraları ve aracılık giderleri, kurbanlık hayvan fiyatlarının yükselmesinde başlıca nedenler arasında yer alıyor. Özellikle nakliye masraflarının hızla artması, üreticilere zorluk çıkarırken, bu durum son tüketicinin ödeyeceği fiyatlara da yansıyor. Üretim maliyetlerinin artması, üreticinin kar marjını azaltıyor ve bu olumsuz durum tüketiciye yansıyor.
Büyükbaş ve Küçükbaş Fiyatlarındaki Büyük Fark
Büyükbaş hayvanlar için örnek vermek gerekirse, Erzurum, Kars ya da Amasya gibi illerden gelen 600 kilogram ağırlığında bir hayvan, üreticiden 145-175 bin TL arasında bir fiyattan satılmakta. Ancak bu hayvanın İstanbul'daki fiyatı 240-350 bin TL'ye kadar çıkıyor. Küçükbaş hayvanlarda ise 50 kilogramlık bir koyunun üretim fiyatı 11-13 bin TL iken, İstanbul'a ulaştığında bu fiyat 22-25 bin TL’ye kadar yükseliyor. Bu durum, üreticinin genel emeğinin dışında nakliye ve pazar maliyetlerinin arttığını gösteriyor.
Nakliye Masrafları Üretici İçin Tehlike Oluşturuyor
Doğu Anadolu'dan İstanbul'a ulaşan bir tırın taşımacılık masrafı, 2026 yılı akaryakıt fiyatları ve otoyol zamlarıyla birlikte 90.000 TL'ye kadar ulaşabiliyor. Böylece, her bir hayvanın taşımacılık maliyeti 3-4 bin TL’ye kadar çıkıyor. Ayrıca, taşıma sırasında %5 oranında bir canlı fire meydana gelmesi, üreticinin karşılaştığı ilk ve gizli maliyetler arasında yer alıyor.
Çadır ve Yer Kiraları Fiyatları Artırıyor
İstanbul'un Avrupa Yakası'nda çadır kiraları da dikkat çekici bir biçimde artmış durumda. 15 günlük bir çadır kiralama bedeli 120 bin TL’den başlamakta, bazı özel alanlarda ise bu fiyat 200 bin TL'yi aşabiliyor. Çadırın demir, branda, aydınlatma ve konaklama masrafları eklendiğinde, üreticinin ilk satışta cebinden çıkan toplam maliyet 150 bin TL'yi buluyor. Bu da üreticinin kar marjını fazlasıyla etkilemekte.
Aracı Zincirinin Etkisi
Kurban hayvanları fiyatlarının artmasında aracı zincirinin büyük bir rolü var. Nakit olarak hayvanları toplayan tüccarlardan sevkiyat sürecini organize eden büyük tüccarlara kadar, pazar yerlerinde yüksek ücretler talep eden organizatörlerin her biri maliyetleri yükseltiyor. Pazarlık aşamasında komisyon alan çığırtkanlar ve kesim sırasını ticarete dönüştüren organizatörler, besici ile tüketici arasında neredeyse fiyat farkını iki katına çıkarıyor. Bu durum, hem üreticiyi hem de tüketiciyi olumsuz etkileyen bir döngü yaratıyor.
