Küresel finansal piyasalar, geçtiğimiz hafta boyunca Orta Doğu'daki jeopolitik tehditler, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki gümrük politikaları ve yapay zeka konusundaki gelişmelere bağlı olarak karışık bir seyir izledi. Ancak yeni haftada, gerilimlerin azalmasıyla global piyasalarda olumlu bir hava hâkim olmaya başladı. Axios haber kaynağında yer alan iddialara göre, Amerikalı yetkililerin, İran’a yönelik yeni bir askeri saldırı planına onay vermediği öne sürülüyor. İran Ordusu’ndan gelen açıklamada, ABD'nin son iki gecede gerçekleştirdiği saldırıların durma aşamasına geldiği ve buna bağlı olarak misillemelerin de sona erdiği bildirildi. Bu olumlu gelişmeler ile birlikte, petrol fiyatlarında bir düşüş gözlemlendi. Bu durumun, enflasyon kaygılarını hafifletmesi ve tahvil faizlerinde bir azalma yaşanması, piyasalardaki risk iştahını arttırdı.
Jeopolitik Gelişmeler ve Petrol Fiyatları
Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’da bulunan Aramco'ya ait petrol tesislerini füze ve insansız hava araçları ile hedef almasının ardından, piyasalarda gerilim endişeleri yeniden artmıştı. Öte yandan, ABD başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği'ne karşı başlattığı ticaret savaşında, ABD merkezli teknoloji firmalarına uygulanan para cezalarını eleştirdi. Trump, bu bağlamda, 301. Bölüm kapsamında soruşturma başlatılacağını ve söz konusu cezalara karşı tarifelerin getirilebileceğini duyurdu. Özellikle Apple, Meta ve Amazon gibi büyük teknoloji firmalarına kesilen cezaların ardından Google’ın da 1 milyar dolarlık bir ceza alması, durumu daha da çetrefilli hale getirdi. Trump, Google'a kesilen toplam cezanın 18 milyar doları bulduğunu ve bunu "yasa dışı" olarak nitelendirdi. Bu gelişmeler, piyasaların yönü üzerinde belirleyici bir etki bırakıyor.
Makroekonomik Veriler ve Piyasa Tepkileri
ABD'de Temmuz ayına ait imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) beklentilerin altında kalırken, hizmet sektörü ise güç kazandı. İmalat PMI, bu dönemde 53.8 ile son dört ayın en düşük seviyesine düşerken, hizmet sektörü PMI 53.6 ile sekiz ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu hafta ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz kararı, yatırımcıların merakla beklediği konular arasında yer alıyor. Fed'in, toplantısında faiz oranlarını değiştirmesi beklenmiyor. Ancak, toplantıdan sonra açıklanacak ekonomik görünüme ilişkin bilgiler, piyasa üzerindeki belirsizliği gidermekte önemli bir rol oynayacak. Orta Doğu'daki gerilimlerin azalmasıyla birlikte ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puan azalarak %4.64 seviyesine gerileyip, dolar endeksi %0.3 düşüşle 101.1 seviyesinde işlem görüyor.
ABD Borsasındaki Karışık Seyir
New York borsası, büyük teknoloji şirketlerinin bilançolarının yapay zeka yatırımlarına yönelik artan harcamalarla ilgili endişeleri artırması ve Orta Doğu'daki belirsizliklerden kaynaklanan etki ile Cuma günü karışık bir seyir izledi. ABD'li çip üreticisi Intel, ikinci çeyrek gelirinin yıllık bazda %25 arttığını duyurdu, ancak şirketin hisseleri %7.9 değer kaybetti. Geçtiğimiz hafta Alphabet, Tesla, IBM ve Intel'in açıkladığı mali verimlerin ardından, bu hafta Microsoft, Meta, Amazon ve Apple gibi firmaların bilanço sonuçları yakından takip edilecek. Bu kapsamda, Dow Jones endeksi %0.46, S&P 500 endeksi %0.05 artarken, Nasdaq endeksi %0.64 değer kaybetti. Endeks vadeli işlemleri ise güne pozitif bir başlangıç yaptı.
Avrupa Borsalarındaki İyimserlik
Avrupa borsalarında özellikle teknoloji ve bankacılık sektörlerinde olumlu bir hava gözlemlendi ve birçok şirketin açıkladığı finansal sonuçlar beklentileri aşarak yatırımcıları memnun etti. Örneğin, Almanya'nın SAP şirketi, beklenenden daha iyi bir bilanço açıklayarak hisselerinde %9.3 artış yaşattı. Bu süre zarfında petrol fiyatlarının 100 doların altına gerilemesi de Avrupa piyasalardaki iyimserliği pekiştirdi. Avro Bölgesi'nde bileşik PMI endeksi, dört ay aradan sonra ilk kez artış göstererek 51.9 puana yükseldi. Almanya'da da imalat PMI son dört ayın en yüksek seviyesi olan 52.2 puana ulaştı. Ayrıca, İngiltere'de hizmet ve imalat PMI'larının da artış kaydetmesi, piyasa dinamiklerini olumlu yönde etkiledi. Ancak, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz kararı bu hafta dikkatle izlenecek.
Asya Pazarında Pozitif Hava
Asya borsaları, Avrupa ve ABD'deki olumlu gelişmelere paralel olarak yükseliş gösterdi. Çinli çip üreticisi CXMT, Şanghay borsasında ilk işlem gününde %500’ün üzerinde değer kazanarak dikkatleri üzerine çekti. Ayrıca Çin'in Haziran ayı sanayi karları, yıllık bazda %15.1 artarak yatırımcıların yüzünü güldürdü. Güney Kore'nin internet devi Naver, Nvidia'nın şirkete 1 milyar dolarlık yatırım yapacağı haberi ile %10 yükseldi. Asya bölgesinde, bu hafta Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz kararı da izlenecek; BoJ'un mevcut %1'lik seviyeden bir değişiklik yapması beklenmiyor. Ancak, piyasalarda, BoJ'un yıl sonuna kadar faiz oranını %1.25 seviyesine çıkaracağına dair beklentiler var. Son olarak, kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi %0.3, Güney Kore'de Kospi %0.2, Çin'de Şanghay bileşik endeksi %0.4 ve Hong Kong'da Hang Seng %0.8 oranında artış gösterdi.
Borsa İstanbul'daki Durum
Borsa İstanbul, Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyerek BIST 100 endeksini %0.95 değer kaybederek 13,943.87 puandan kapattı. VİOP'ta ise BIST 30 üzerine dayalı ağustos vadeli kontratlar, normal seans kapanışına göre %0.05 geriledi. Dolar/TL, Cuma gününü %0.1 artışla 47.3330'dan tamamlarken, haftanın ilk gününde bankalararası piyasanın açılışında %0.1 artışla 47.3560 seviyesinden işlem görüyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's, Türkiye'nin kredi notu ile ilgili bir karar almazken, periyodik incelemesini tamamladığını duyurdu. Bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğu belirtildi. Yurtdışında ise Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksi ile ABD'de dayanıklı mal siparişleri takip edilecek. Ayrıca Dallas Fed imalat sanayi endeksi de izlenecek.
