Türkiye’de Rize denince akla ilk gelen unsur çaydır. Ancak son yıllarda şehir ekonomisi yalnızca tarıma bağlı olmaktan yavaş yavaş uzaklaşmaya başladı. Buna rağmen çay hâlâ temel belirleyici unsur olmayı sürdürüyor.
Çay: Şehrin Ana Gelir Kaynağı
Rize’de binlerce aile doğrudan veya dolaylı şekilde çaydan gelir elde eder. Hasat döneminde şehir nüfusu fiilen artar çünkü yaz aylarında gurbetçiler ve mevsimlik işçiler kente gelir.
Çay yalnızca üreticiyi değil:
Nakliyeciyi
Fabrika çalışanını
Esnafı
Pazarı
da besleyen bir ekonomik zincir oluşturur.
Bu nedenle çay fiyatındaki küçük değişimler bile şehirde genel harcamayı etkiler.
Küçük Esnaf Ekonomisi
Rize’de büyük sanayi kuruluşları sınırlıdır. Ekonomi ağırlıklı olarak küçük işletmeler üzerine kuruludur:
Marketler
Kafeler
İnşaat malzemecileri
Servis sektörü
Yerel ekonomi “maaş günü” ve “çay parası” dönemlerinde belirgin şekilde hareketlenir.
Gurbetçi Etkisi
Yaz aylarında şehirde harcama ciddi biçimde artar. Avrupa ve büyük şehirlerden gelen Rizeliler ekonomiye doğrudan katkı sağlar.
Gayrimenkul satışlarının önemli kısmı bu dönemde gerçekleşir.
Turizm Yükselen Sektör
Son yıllarda özellikle yayla turizmi şehir için ikinci gelir kaynağı hâline gelmeye başladı.
Turizmin en çok etkilediği alanlar:
Konaklama
Restoran
Araç kiralama
Rehberlik
Turizm hâlâ yıl geneline yayılmış değil ancak büyüme eğiliminde.
Kamu Maaşları
Şehir ekonomisinin önemli kısmı kamu çalışanlarının maaş döngüsüne bağlıdır. Maaş haftasında ticaret gözle görülür biçimde canlanır.
Sonuç
Rize ekonomisi tek başına tarım ekonomisi değildir.
Ancak çay + kamu + gurbetçi + küçük esnaf + turizm birlikte şehri ayakta tutan karma bir model oluşturur.
