TÜİK, 2025 yılına ilişkin Çiğ Süt Üretim İstatistikleri raporunu yayımladı. Bu rapor, Tarımsal İşletmelerde Hayvansal Üretim Araştırması sonuçlarına dayanmaktadır. Raporun temel bulguları, 2024 yılında 22 milyon 487 bin 757 ton olan çiğ süt üretiminde 2025 yılında önemli bir düşüş yaşandığını göstermektedir. Bu durum, hayvancılık sektöründe karşılaşılan çeşitli zorlukları da gözler önüne sermektedir.
Hayvan Türlerine Göre Süt Üretimindeki Düşüş
Rapor, hayvan türlerine göre yapılan analizlerde tüm kategorilerde süt üretiminde bir azalma meydana geldiğini ortaya koydu. Geçtiğimiz yıla göre inek sütü üretiminde yüzde 4 oranında bir düşüş yaşanırken, manda sütü üretimindeki azalma ise yüzde 33 olarak kaydedildi. Koyun sütü üretimi, yüzde 11,9 oranında bir gerileme gösterirken, keçi sütü üretimi de yüzde 29,8 oranında düştü. Bu veriler, sektördeki sıkıntıların yanı sıra hayvancılıkta sürdürülebilir pratiğin bir gereklilik olduğunu da ortaya koymaktadır.
İnek Sütünün Üretimdeki Payı
Raporun dikkat çeken diğer bir noktası, toplam çiğ süt üretimi içerisinde inek sütü payının önemi. Üretim verilerine göre, 2025 yılında toplam çiğ süt üretiminin yüzde 94,5'ini inek sütü oluştururken, koyun sütü bu oranı yüzde 3,7 ve keçi sütü yüzde 1,6 ile takip etmektedir. Manda sütü ise yüzde 0,2 gibi oldukça düşüklükte bir üretim payı ile kayıtlara geçmiştir. Bu durum, inek sütü yetiştiriciliğinin sektördeki hakimiyetini bir kez daha gözler önüne sermektedir.
Çiğ Sütün Kullanım Dağılımı
Üretilen çiğ sütün kullanım alanları da raporda mercek altına alınmıştır. Tarımsal işletmeler tarafından üretilen sütün yüzde 60,9'u, süt toplama merkezlerine ve işleme tesislerine yönlendirilmiştir. Diğer kullanım alanları arasında, yüzde 17,1'lik kısım doğrudan tüketiciye veya sokak sütçülerine, pastanelere satılmıştır. İşletmeler, çiğ sütün yüzde 14,1'ini süt ürünleri üretimi için kullanırken, yüzde 4,8'lik kısım hayvan besleme amacıyla ayrılmıştır. Ayrıca, hanede tüketim veya ücretsiz dağıtım için ayrılan miktar ise yüzde 1 olarak belirlenmiştir. Üretim ve işleme sürecinde gerçekleşen kayıplar ise toplam üretimin yalnızca yüzde 0,1'ini oluşturmaktadır.
