ASPAVA, sanılanın aksine tek bir restoran zinciri ya da belirli bir marka değildir. Aynı adı taşıyan pek çok mekân vardır ancak her biri kendi işletmesini, mutfağını ve tarzını oluşturur. Ortak nokta ise konsepttir: bol ikram, doyurucu porsiyonlar ve misafiri memnun ederek uğurlamak. Bu kültür ilk olarak Ankara’da ortaya çıkmış, zamanla başka şehirlere de yayılmıştır. Yine de ASPAVA denince akla gelen asıl şehir hâlâ Ankara’dır.
ASPAVA kelimesi bir kısaltmadır ve açılımı oldukça anlamlıdır:
Bu ifade, sadece bir isim değil; aynı zamanda mekânların misafire bakış açısını da yansıtır. ASPAVA’da amaç yalnızca yemek sunmak değil, sofrayı bereketli kılmak ve geleni tok göndermektir.
ASPAVA’ları özel yapan şey, siparişten sonra başlayan sofradır. Ana yemeği seçtiğiniz anda masaya art arda ikramlar gelmeye başlar. Bu ikramlar çoğu zaman ana yemekten bile önce sofrayı doldurur.
Genellikle ASPAVA sofralarında şunlar yer alır:
-Cacık veya yoğurtlu mezeler
-Patates kızartması
-Mevsim salatası
-Sınırsız pide ve lavaş
Üstelik bu ikramlar küçük tabaklarda değil, paylaşmaya uygun porsiyonlarda sunulur. İkramların bitmesi gibi bir durum da pek söz konusu değildir.
ASPAVA denince ilk akla gelen lezzet yaprak döner olsa da menüler bununla sınırlı değildir. Kebap çeşitleri, lahmacun, dürüm ve ızgaralar da menüde yer alır. Ancak ASPAVA dönerini farklı kılan, klasik ekmek arası anlayışından uzak olmasıdır. Döner sipariş ederken soğanlı, soslu, kaşarlı gibi seçenekler sunulur. Hepsini bir arada isteyenler için ise Ankara’ya özgü bir kısaltma vardır: SSK. Bu küçük detay bile ASPAVA’nın yerel kültürle nasıl iç içe geçtiğini gösterir.
ASPAVA deneyimi ana yemekle bitmez. Yemekten sonra masaya genellikle çay ve irmik helvası gelir. Acele ettiren bir tavır yerine, “bir çay daha ister misiniz?” yaklaşımı hâkimdir. Bu yüzden ASPAVA’lar, sadece karın doyurulan değil, uzun uzun oturulan mekânlar arasında yer alır.
Ankara’da ASPAVA sayısı oldukça fazladır. Neredeyse her semtte bir ASPAVA’ya rastlamak mümkündür. Bu kültürün en bilinen ve en eski örneklerinden biri ise Özçelik Aspava olarak anılır. Uzun yıllardır aynı noktada hizmet veren bu mekân, ASPAVA denince akla gelen adreslerden biri olmayı başarmıştır.