Doğu Karadeniz'de deniz suyu sıcaklıklarının hızla yükselmesi, özellikle Rize ve Artvin'de ani sağanak, sel ve su taşkını riskini artırıyor. Gebze Teknik Üniversitesi'nden Prof. Dr. Hakkı Baltacı'nın yürüttüğü araştırma, son 40 yılda Karadeniz'deki deniz yüzeyi sıcaklığının yaklaşık 2,5 derece arttığını, bunun 1,6 derecelik bölümünün ise son 10 yılda gerçekleştiğini ortaya koydu.
Deniz Suyu Sıcaklığındaki Artış Yağışları Tetikliyor
Gebze Teknik Üniversitesi Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakkı Baltacı, Doğu Karadeniz'de deniz suyu sıcaklıklarındaki yükselişin atmosferdeki nem miktarını artırarak kısa sürede etkili olan kuvvetli yağışların oluşmasını kolaylaştırdığını belirtti.
Araştırmaya göre özellikle yaz aylarında deniz yüzeyi sıcaklığının 26 dereceye ulaşması, Rize, Artvin ve çevresinde ani sel ve su baskını riskini önemli ölçüde yükseltiyor.
Rize ve Artvin İçin Dikkat Çeken Tespit
Araştırmada, son yıllarda Rize, Artvin ve Hopa çevresinde meydana gelen aşırı yağışların yaşandığı günlerde deniz suyu sıcaklığının 26 derecenin üzerinde olduğu tespit edildi.
Prof. Dr. Baltacı, Karadeniz gibi yarı kapalı denizlerin iklim değişikliğinden daha fazla etkilendiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Deniz suyu sıcaklığının aşırı artışı beraberinde kuvvetli yağışları ve kıyı kesimlerde sel ve su taşkını riskini barındırıyor. Bu durum iklim değişikliğiyle birlikte çok daha belirgin hale geldi."
26 Derece Kritik Eşik Olarak Görülüyor
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise 26 derece sınırı oldu.
Baltacı, Karadeniz'de ortalama deniz suyu sıcaklığının yaz aylarında yaklaşık 23 derece olduğunu, ancak son yıllarda 26 dereceye ulaştığını belirterek bu seviyenin meteorolojik açıdan kritik bir eşik olduğuna dikkat çekti.
Uzmanlara göre 26 derece, Atlantik ve Pasifik okyanuslarında kasırga oluşumunu destekleyen sıcaklık seviyesi olarak kabul edilirken, Karadeniz'de de aşırı yağış riskini artıran önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.
"Doğu Karadeniz Artık Bir Sıcak Havuz"
Prof. Dr. Baltacı, Doğu Karadeniz'deki deniz suyu sıcaklıklarının Batı Karadeniz'e göre yaklaşık 0,5 derece daha yüksek olduğunu belirterek bölgenin adeta bir "sıcak havuz" haline geldiğini söyledi.
Bu durumun özellikle Rize, Artvin ve Hopa çevresinde ani gelişen kuvvetli yağışların daha sık görülmesine neden olabileceği ifade edildi.
Uzmanlardan Erken Uyarı Çağrısı
Prof. Dr. Baltacı, sel ve taşkın riskinin azaltılabilmesi için Mayıs-Eylül döneminde deniz suyu sıcaklıklarının düzenli olarak takip edilmesi, bölgeye özel yüksek çözünürlüklü hava tahmin modellerinin kullanılması ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha belirgin hissedildiği Doğu Karadeniz'de özellikle yaz aylarında meteorolojik uyarıların yakından takip edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
