DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı 2025 yılı Bitkisel Ürün Denge Tabloları verilerini değerlendirdi. Karal, Türkiye’nin pek çok tarım ürününde iç tüketimin çok üzerinde üretim yaptığını ancak bu gücün ne üreticiye ne de vatandaşa refah olarak yansımadığını söyledi.
Türkiye’nin dünya fındık üretiminin yüzde 60-70’ini, incir üretiminin ise yüzde 25-30’unu karşıladığına dikkat çeken Karal, bu güçlü üretim kapasitesine rağmen iç piyasadaki fiyatların erişilebilir olmaktan çıktığını belirtti. Fındığın en az 1500 liradan, incirin ise 600-700 liradan başlayıp 1000 liraya kadar ulaştığını ifade eden Karal, “Üretim fazlası olan bir ülkede bu fiyatlar normal değildir” dedi.
Tarım politikalarındaki yanlış uygulamalara işaret eden Karal, üretimin vatandaşın alım gücüne yansımadığını ve birçok ürünün giderek lüks tüketime dönüştüğünü dile getirdi. İhracatın büyük ölçüde işlenmeden yapıldığını belirten Karal, katma değer eksikliğine de dikkat çekti. “Fındığı ham madde olarak ihraç ediyoruz, çikolatayı başkaları yapıp bize satıyor. Katma değeri başkaları kazanıyor” ifadelerini kullandı.
Mevcut sistemin üretici ile tüketici arasında sağlıklı bir denge kuramadığını vurgulayan Karal, çözümün planlama ve katma değer odaklı politikalardan geçtiğini söyledi. Karal, “Bugün üretici emeğinin karşılığını alamıyor, vatandaş ürüne ulaşamıyor. Dünya liderliği istatistiklerde var ama hayatın içinde yok” diye konuştu.
DEVA Partisi olarak tarımda sadece üretimin değil, doğru planlama ve doğru fiyatlandırmanın esas alınması gerektiğini belirten Karal, üreticiyi maliyetler karşısında koruyan ve tüketicinin makul fiyatla gıdaya erişimini sağlayan bir sistem kurulması gerektiğini ifade etti.
Karal, ham madde ihracatı yerine işlenmiş ürün üretimine geçilmesi, güçlü kooperatif yapılarının oluşturulması ve etkin piyasa düzenlemelerinin hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek, “Türkiye üretir ama doğru politikalarla yönetildiğinde kazanır” dedi.
