Batı Karadeniz’in en sert kışlarını yaşayan Kastamonu’da, vatandaşlar soğuk havayla mücadelede geleneksel yöntemlere güveniyor. Şehrin karlı günlerinde bir "kış klasiği" haline gelen salep tüketimi, sadece ısınmak için değil, aynı zamanda sağlığı korumak için de tercih ediliyor. Kastamonu’nun tarihi sokaklarında yükselen tarçın kokusu, kışın en zorlu günlerinde bile içleri ısıtmaya yetiyor. Gastronomi araştırmacısı ve yerel işletmeci Ahmet Özdemir, Kastamonu salebinin neden diğerlerinden farklı olduğunu ve vücuda etkilerini tüm detaylarıyla anlattı.
KASTAMONU DAĞLARINDAN GELEN ŞİFA
Piyasadaki nişastalı ve yapay karışımların aksine Kastamonu'da tüketilen salep, bölgenin yüksek rakımlı dağlarında yetişen yabani orkide yumrularından elde ediliyor. Ahmet Özdemir, "Kastamonu'nun kendine has ikliminde yetişen orkide yumruları, kurutulup taş değirmenlerde öğütüldüğünde dünyanın en kaliteli salep tozuna dönüşür. Kastamonulular bu tozun gerçek olup olmadığını renginden ve kıvamından anında anlar. İçine hiçbir katkı maddesi koymadan, sadece manda veya inek sütüyle ağır ağır pişirilen bu içecek, tam bir şifa deposudur," diyor.
GÖĞSÜ YUMUŞATIYOR, BAĞIŞIKLIĞI ÇELİKLEŞTİRİYOR
Kış aylarında sıkça görülen öksürük ve boğaz ağrısına karşı Kastamonu halkının ilk tercihi ilaç değil, bol tarçınlı salep oluyor. Ahmet Özdemir, salebin içeriğindeki müsilaj maddesinin boğazı bir katman gibi sararak koruduğunu belirtiyor: "Gerçek salep, göğsü yumuşatır ve kışın en büyük problemi olan bronşit şikayetlerini azaltır. Ayrıca sütle birleştiğinde yüksek oranda kalsiyum ve protein sağladığı için vücut direncini artırarak soğuğa karşı içten bir ısıtma sağlar."
SADECE BİR İÇECEK DEĞİL, BİR KIŞ RİTÜELİ
Kastamonu’da salep içmek, sosyal yaşamın da bir parçası haline gelmiş durumda. Özellikle akşam saatlerinde ailelerin veya dostların bir araya geldiği mekanlarda baş köşeyi salep alıyor. Özdemir, "Burada salep, üzerine bolca ekilen Kastamonu'nun meşhur Taşköprü cevizi veya tarçınla servis edilir. Kar yağışını pencereden izlerken yudumlanan o bir bardak salep, bölge insanı için kışın en büyük huzur kaynağıdır. Özellikle çocuklar ve yaşlılar için kemik sağlığını koruyan doğal bir enerji içeceğidir," ifadelerini kullanıyor.
TOKLUK HİSSİ VERİYOR, METABOLİZMAYI HIZLANDIRIYOR
Kışın hareketsizliğe bağlı olarak yavaşlayan metabolizmaya karşı da salebin etkili olduğu biliniyor. Ahmet Özdemir, salebin içindeki glucomannan lifi sayesinde uzun süre tokluk hissi verdiğini ve kan şekerini dengelediğini vurguluyor. Kastamonu soğuğunda enerji ihtiyacı artan bireyler için salep, hem tatlı krizlerini engelliyor hem de vücudun ihtiyaç duyduğu ısıl enerjiyi dengeli bir şekilde sağlıyor
