Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında 1853-1856 yılları arasında yaşanan Kırım Savaşı, dünya askeri tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul ediliyor.
Savaş sürecinde ağır kayıplar veren Osmanlı donanması, mevcut gücünü korumak ve gemilerini modernize etmek amacıyla müttefiki olan Britanya’nın tersanelerinden yararlanma kararı aldı.
Bu kapsamda Peyk-i Zafer, Fethiye ve Şadiye gibi önemli Osmanlı fırkateynleri, bakım, onarım ve eğitim faaliyetleri için dönemin en stratejik deniz üslerinden biri olan Plymouth Limanı'na demirledi.
Uzun ve yorucu deniz yolculuklarının ardından İngiltere’ye ulaşan Türk askerleri, burada hiç beklemedikleri amansız bir düşmanla karşı karşıya geldi.
Gemilerde baş gösteren bulaşıcı ve salgın hastalıklar, vatanlarından binlerce kilometre uzaktaki Osmanlı denizcilerini derinden sarstı.
Zorlu iklim şartları ve salgınlar neticesinde hayatını kaybeden 84 Türk askeri, askeri törenlerle Plymouth'taki yerel mezarlıklara defnedildi.
Dönemin şartları içerisinde İslami usullere uygun olarak gerçekleştirilen bu definler, İngiltere topraklarında sessiz birer Osmanlı izi olarak kalmaya devam etti.Geçen uzun yılların ardından, İkinci Dünya Savaşı sırasındaki ağır bombardımanlar, kentin uğradığı tahribat ve arşiv belgelerine ulaşım güçlükleri sebebiyle bu kabirlerin büyük kısmı zamanla hafızalardan silindi.
Ancak son dönemde Oxford Üniversitesi bünyesinde yürütülen titiz arşiv araştırmaları, kayıp şehitlerin izini yeniden bulmayı başardı.
Uzmanlar tarafından gerçekleştirilen incelemeler neticesinde, hayatını kaybeden 84 askere ait resmi defin kayıtları ve tam mezar konumları gün yüzüne çıkarıldı.
Ford Park Mezarlığı'nda yerleri tam olarak saptanan kabirler, tarihe saygı adına geçici olarak beyaz bayraklarla işaretlenerek koruma altına alındı.İngiltere’deki en büyük Türk şehitliği olma özelliği taşıyan bu özel alanın yeniden ayağa kaldırılması ve hak ettiği değere kavuşması için diplomatik kanallar da hızla devreye girdi.
Tarihi verilerin resmi olarak doğrulanmasının ardından Türkiye’nin Londra Büyükelçiliği, Plymouth’taki askerlerin aziz anısını yaşatmak adına resmi makamlarla temasa geçti.
Mezarlık vakfına sunulan anıt yapılması teklifiyle birlikte, yüzyılı aşkın süredir sessizliğe bürünen bu topraklarda iki ülke arasındaki tarihi bağları simgeleyen bir Osmanlı şehitlik anıtının yükselmesi hedefleniyor.
