Okyanus yüzey sıcaklıklarındaki artışla ortaya çıkan El Nino, kuraklık, aşırı sıcaklık ve sel gibi hava olaylarını beraberinde getirerek başta tarım ürünleri olmak üzere emtia piyasalarını doğrudan etkiliyor.
Bu koşullar üretimde yaşanabilecek kayıplara ilişkin endişeleri artırırken, fiyatlarda da sert hareketlere neden olabiliyor.El Nino'da okyanus sıcaklıklarının normalin yaklaşık 1 derece üzerine çıkması söz konusu olurken, artışın 1 ila 2 derece arasında olması "Süper El Nino", 2 dereyi aşması ise "Mega El Nino" olarak tanımlanıyor.El Nino kaynaklı riskler uluslararası emtia piyasalarının gündeminde kalırken, Mega El Nino ihtimali de yeni bir belirsizlik unsuru olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, geçmişte 1877'de görülen Mega El Nino benzeri güçlü bir hava olayının bu yıl etkili olabileceği uyarısında bulunuyor.Mega El Nino'nun tarım ürünlerinin yanı sıra farklı emtia gruplarında arz koşullarını bozarak piyasadaki volatiliteyi artırabileceği değerlendiriliyor.
El Nino endişelerinin etkili olduğu dönemde uluslararası piyasalarda buğday fiyatları yüzde 40'ın, mısır yüzde 22'nin, soya fasulyesi yüzde 26'nın, şeker yüzde 20'nin ve pirinç yüzde 45'in üzerinde yükseldi.Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, değerlendirmesinde El Nino'nun haziran ayından itibaren tarım ürünlerinde oynaklığı belirgin şekilde artırdığını söyledi.Pirinç, pamuk, kakao, kahve, mısır ve buğday gibi ürünlerde hem yukarı hem de aşağı yönlü sert hareketlerin yaşandığını belirten Ergezen, piyasalardaki yüksek volatilitenin en önemli nedenlerinden birinin El Nino olduğunu ifade etti.Ergezen, hava koşullarındaki değişimin yalnızca tarım ürünlerini değil, sanayi emtialarını da zaman zaman olumsuz etkileyebildiğine dikkati çekti.
Sıcaklıkların yükselmesinin üretim süreçlerinde gecikmelere neden olabileceğini belirten Ergezen, özellikle Afrika ve Avustralya'daki gelişmelerin madenler açısından da risk oluşturabileceğini söyledi.El Nino'nun mevcut beklentilere göre 2027'nin başlarına kadar etkili olmasının öngörüldüğünü belirten Ergezen, Mega El Nino'nun bu süreci daha da uzatabileceğini ifade etti.Ergezen, "El Nino'nun 2027'nin başına kadar sürmesi zaten bekleniyordu.
Mega El Nino bunun bir miktar daha gecikmesine ve ilk çeyreğin sonuna doğru uzamasına yol açabilir." dedi.Şiddetli El Nino koşullarında sıcaklıkların ve kuraklığın kısa sürede normale dönmesinin kolay olmayabileceğini belirten Ergezen, özellikle uzun süre yağış alınmayan dönemlerin ardından hava koşullarındaki toparlanmanın zaman alabileceğini söyledi.Kuraklığın yalnızca mevcut üretimi değil, gelecek sezonun rekoltesini de etkileyebileceğini vurgulayan Ergezen, sözlerini şöyle sürdürdü:"Bu kadar kurak ve yağışsız bir dönemden sonra hemen yağışlı bir ortama geçiş çok kolay olmuyor.
Bir de şunu da unutmamak lazım, şu dönemde yaşananlar önümüzdeki sezonun rekoltesini olumsuz etkiliyor.
El Nino etkisi sene başında azalsa bile bunun etkisini bir sonraki sezon göreceğiz.
Bu da en az bir senelik bir dalgalanmanın devam edeceği anlamına gelmekte."
