Çığ Nedir?
Çığ; genellikle bitki örtüsü olmayan, engebeli, dağlık ve eğimli arazilerde, vadi yamaçlarında tabakalar halinde biriken kar kütlesinin iç ve dış kuvvetlerin etkisiyle yamaçtan aşağı doğru hızla kaymasıdır.
Kar tabakalarının farklı özellikler göstermesi nedeniyle çığ; bazen bir tabakanın diğerinin üzerinde kayması, bazen de tüm kar kütlesinin zemin üzerinde topluca hareket etmesi şeklinde meydana gelir.
Türkiye’de Çığ Riski
Türkiye’nin özellikle kuzey-kuzeydoğu ve doğu bölgeleri, çığ oluşumuna uygun topografik ve meteorolojik koşullara sahiptir. Ortalama yüksekliği 1000 metreyi aşan dağlık alanlar ülke yüzölçümünün yaklaşık üçte birini oluştururken, bu durum çığ riskinin yayılım alanının ne kadar geniş olduğunu ortaya koyuyor.
Bu bölgelerde meydana gelen çığlar; yerleşim yerlerini, yolları, turistik tesisleri ve kamu yatırımlarını tehdit ederken, sosyal ve ekonomik kayıplara da neden olabiliyor.
Çığ Anında Ne Yapılmalı?
Uzmanlar, çığın çok hızlı geliştiğini ve bu nedenle soğukkanlı davranmanın hayati önem taşıdığını belirtiyor.
Açık Alandaysanız:
Çığın yönünü ve hızını değerlendirerek mümkün olan en kısa sürede güvenli bölgeye ulaşmaya çalışın.
Çığın kenar kısımlarına yönelin.
Bağırarak ya da korna, ıslık gibi ses kaynaklarıyla çevrenizdekileri uyarın.
Kayak yapıyorsanız baton ve kayakları çıkarıp atın.
Büyük kaya veya sağlam bir nesneye tutunmaya çalışın.
Yüzme hareketi yaparak karın üstünde kalmaya gayret edin.
Çığ durmadan önce bir elinizi yüzünüzün önünde, diğerini başınızın üzerinde tutarak nefes boşluğu (hava kesesi) oluşturmaya çalışın.
Yetkililer, çığ durduktan sonra karın betonumsu bir yapı kazandığını ve hareket etmenin neredeyse imkânsız hale geldiğini hatırlatarak, çığ sırasında doğru pozisyon almanın hayat kurtarıcı olduğunu vurguluyor.
Araç İçindeyseniz:
Motoru durdurun ve ışıkları kapatın.
Oksijeni korumak için sigara içmeyin, ateş yakmayın.
Varsa telsizle yardım çağrısı yapın.
Dışarıya ses ve ışık verebilecek ekipmanları kullanın.
Güvenli hissediyorsanız çevredeki karı dikkatli şekilde kazın; aksi halde araç içinde kalmak daha emniyetlidir.
Çığ Sonrası İletişim
Çığ olayının ardından en kısa sürede ilgili kurumlara haber verilmesi gerekiyor. Acil durumlarda aşağıdaki numaralar aranmalı:
155 Polis
156 Jandarma
179 Alo Valilik
177 Orman Yangını İhbar Hattı
Yetkililer ayrıca, ormanlık alanlarda oluşabilecek yangınların hızlı şekilde bildirilmesinin yeni çığ patikalarının oluşmasını önleyebileceğini belirtiyor.
Rize Valiliği, özellikle yüksek kesimlerde yaşayan vatandaşların ve kırsal bölgelerde seyahat eden sürücülerin dikkatli ve tedbirli olmalarını istedi. Yetkililer, yapılan uyarıların dikkate alınmasının can ve mal kaybını önlemede büyük önem taşıdığını vurguladı.
