Ramazan ayının yaklaşmasıyla Rize’de vatandaşlar, oruç bozulduğunda hangi durumlarda kefaret gerekip gerekmediğini merak ediyor. Günlük yaşamda farkında olmadan yapılan hatalar, sigara içmek veya bilerek orucu bozmak gibi durumlar sıkça araştırılıyor. Fıkıh kaynaklarında, Ramazan orucunun bilerek bozulması ile mazeret nedeniyle bozulması arasında önemli ayrımlar bulunuyor.
Kefaret, her oruç bozulduğunda otomatik olarak uygulanmaz. Ancak niyet edilmiş farz orucun bilinçli şekilde ve geçerli bir mazeret olmadan bozulması durumunda devreye girer. Rize’de din görevlileri, Ramazan’da kefaret gerektiren ve gerektirmeyen durumları şöyle açıklıyor:
Kefaret Gerektiren Durumlar
Bilerek yemek veya içmek
Cinsel ilişkiye girmek
Kaza gerektiren bir fiili, aynı Ramazan’da kasten tekrarlamak
Sigara içmek
Orucun bozulmadığını sanarak sonra yiyip içmek
Bu durumlarda kefaret, yani bir oruç fidyesi ve iki ay ardışık oruç tutma yükümlülüğü doğar.
Kefaret Gerektirmeyen Durumlar
Kadın, orucunu kasten bozsa ve sonra hayz görse
Oruç bozulduktan sonra kişi bayılır veya hastalanırsa
Ciddi bir tehdit veya zorunluluk nedeniyle orucu bozarsa
Susuzluktan veya hastalıktan dolayı orucu bozmak zorunda kalan kişi
Seferde olan kişi orucu bozsa, günah işlenmiş olur ama kefaret gerekmez
Ağız dolusu kusan veya ihtilam olan kişi orucunu bozarsa
İğne, ilaç veya gıda olmayan cisimleri kasten yutmak
Farklı mezheplerde de uygulamalar değişiklik gösterebiliyor. Örneğin, Şâfiî mezhebine göre cinsel ilişkide erkeğe kefaret gerekir, kadına gerekmez. Ramazan dışında herhangi bir nedenle oruç bozulursa kefaret gerekmez; sadece kaza yapılır.
Rize’de vatandaşlar, Ramazan boyunca hem bilinçli hem de yanlışlıkla yapılan oruç ihlallerinde doğru şekilde davranmak için din görevlilerinden rehberlik alıyor. Dini kaynaklar, kefaretin yalnızca geçerli mazereti olmayan kasten bozulan oruçlarda geçerli olduğunu, hastalık, sefer veya zorunluluk durumlarında ise sadece kaza yapılması gerektiğini vurguluyor.
Ramazan ayı, Rize’de hem manevi arınma hem de dini sorumlulukların yerine getirilmesi açısından önemli bir dönem olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle oruç tutan vatandaşlar, kefaret ve kaza durumlarını iyi bilerek ibadetlerini yerine getiriyor.
