Yeniköy’de yaşayan Boşnakların hikâyesi, Balkanlar’da yaşanan siyasi ve toplumsal değişimlerin ardından başlayan göç sürecine dayanıyor. 93 Harbi’nin ardından Bosna’nın Avusturya-Macaristan yönetimine bırakılması, bölgedeki Müslüman nüfusun göç hareketlerini etkiledi.
Bosna’nın 1908 yılında Avusturya-Macaristan tarafından resmen ilhak edilmesinin ardından bu göç süreci devam etti.
Yeniköy’e gelen Boşnakların Balkanlar’daki geçmişi ise Pavino Polje ve Şahovici bölgelerine uzanıyor.
Ailelerin Şile’ye gelişinde yaşadıkları bölgedeki gelişmeler ve özellikle Şahovici’de meydana gelen katliam önemli bir yere sahip.Yeniköy’de anlatılan göç hikâyesine göre, Sırp Çetniklerin gerçekleştirdiği Şahovici Katliamı sonrasında bölgedeki Boşnak ailelerin yaşadığı sıkıntılar göç kararında belirleyici oldu.
Bu süreçte Şile bölgesinde askerlik yapan Abdurrahman Akova’nın ailesini buraya getirmesi, Yeniköy’deki Boşnak yerleşiminin başlangıcı oldu.
Böylece Balkanlar’dan İstanbul’un Şile ilçesine uzanan yeni bir hayat başladı.
Köyün Boşnak kimliği de Cumhuriyet döneminde, 1924 yılında bölgeye gelen ailelerle şekillendi.Yeniköy’deki Boşnak yerleşiminin başlangıcı üç aileye dayanıyor.
Balkanlar’dan gelen bu ailelerin ardından köyde Boşnak nüfusu oluşmaya başladı.
Bugün ise Yeniköy, Şile’de Boşnakların toplu olarak yaşadığı yerleşim olarak biliniyor.
Köyün geçmişinde önemli bir değişim de böylece yaşandı.
Yüzyıllar boyunca Rum nüfusun yaşadığı bir yerleşim olan Yeniköy, 1920’li yıllardan itibaren Balkanlar’dan gelen Boşnakların yerleşmesiyle farklı bir kültürel kimliğe kavuştu.Yeniköy’ü farklı kılan noktalardan biri ise Boşnak kültürünün yalnızca geçmişe ait bir hatıra olarak kalmaması.
Köyde Boşnakça bilenlerin sayısının oldukça yüksek olduğu belirtiliyor.
Böylece Balkanlar’dan İstanbul’a taşınan dil, nesiller boyunca köyde kullanılmaya devam ediyor.
Bugün Yeniköy sokaklarında Boşnakça duymak mümkün.
Köy sakinleri, ailelerinden kalan dili ve kültürel mirası günlük hayatın içerisinde yaşatıyor.
Bu yönüyle Yeniköy, Balkanlar’dan Türkiye’ye gerçekleşen göçlerin yalnızca nüfus hareketlerinden ibaret olmadığını; dilin ve kültürün de yeni yerleşimlerde varlığını sürdürebildiğini gösteren örneklerden biri olarak öne çıkıyor.
