Anadolu Selçuklu Devleti döneminde Kızılarslan Bin İbrahim tarafından 1196-1197 yıllarında inşa ettirilen Sivas Ulu Camii, tarihinin en kapsamlı restorasyon sürecinden geçiyor. İzzeddin Keykavus'un 1212'de onardığı yapının Pisa Kulesi'ni andıran eğri minaresi 1213'te kuzey rüzgarlarına karşı 1 metre 10 santimetre eğimle yükseltilmişti.
Yaklaşık 14 ay önce ibadete kapatılan camide temelden başlayan çalışmalar kapsamında tavandaki bin 100 tonluk betonarme kat kaldırıldı, orijinal ahşap lamine parke döşenmeye başlandı.Sivas Vakıflar Bölge Müdürü Mehmet Ali Çalışkan, çalışmaların detaylarını aktarırken kapsamlı süreci şöyle özetledi: "Camimizin temelinden başlayarak bütün eksiklikleri, kusurları gidererek camimizin tavanında bulunan bin 100 tonluk betonarme dönemsel eki de kaldırarak, orijinal ahşap lamine parkeleri döşemek kaydı ile çalışmalarımız devam etmektedir."Restorasyonun minare ayağında sürdürülen bölümünde ortaya çıkarılan onlarca yeşil renkli porselen çanak, uzmanların incelemesine sunuldu.
Yapılan araştırmalar sonucu keramik tabakların mimari süsleme amacıyla kullanıldığı, esere özgü olarak yeşil tonlarda boyandığı tespit edildi.
Bu bulgu, Anadolu Selçuklu mimarisinde sofra kaplarının yapı süslemesine dönüştürüldüğüne dair nadir örneklerden biri olarak kayda geçti.Çalışkan, konuyla ilgili değerlendirmesinde bulunarak şunları söyledi: "Keramik çanaklar, minaremizin şerefe kısmında bir süs unsuru olarak kullanılmıştır.
Sık sık kullanılan firuze yerine Sivas’ta yeşil renk kullanılmıştır."Pisa Kulesi'ne benzer şekilde sekizgen kaide üzerine tuğla örgüyle yükselen minare, şakülünden 116 santimetre meyilli duruyor.
Modern izleme teknolojileriyle sürekli gözlem altında tutulan yapıda eğikliğin ilerlemediği belirlendi.
Zamanla yıpranan dış çini ve tuğlaların konservasyonu tamamlanırken, geçmişte yıldırım düşmesi sonucu kopan tuğlaların yerine sağlam örnekler konuluyor.Çalışkan, minarenin gövde ortasında kufi yazıyla işlenmiş Ahzab Suresi 40. ayetin eksik kısımlarının da aynı ölçü ve yazı stiliyle yeniden yazılacağını kaydetti.
Müdür, minarenin durumu hakkında şu bilgileri verdi: "Ulu camimizin minaresi şakülünden 116 cm eğik durumdadır.
Modern izleme teknolojisi ile devamlı takip edilmekte eğiklik ilerlememektedir."Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün yürüttüğü projede Sivas Ulu Cami Vakfı sponsorluk sağlıyor. Çalışmaların 2028 yılı içinde tamamlanması öngörülüyor.
Restorasyonun bitiminin ardından cami, Ramazan ayıyla birlikte yeniden ibadete açılacak.
