Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), prim borçlarının emekli aylıklarından kesilmesine ilişkin detayları bir genelge aracılığıyla kamuoyuna duyurdu. 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olan düzenlemeye göre, SGK'nın kesinti yapma yetkisi yüzde 25 olarak belirlenmesine rağmen, yayımlanan genelge ile bu oran yüzde 10 olarak belirlendi. Bu durumda, emekli maaşından kesinti yapılacak kişiler ve hangi borçların tahsil edileceği konuları merak ediliyor.
Kesinti Yapılacak Kişiler
SGK'nın yeni düzenlemesine göre, emekli maaşından kesinti yapılacak bireyler arasında sürekli iş göremezlik geliri, malullük, yaşlılık veya vazife malullüğü aylığı alan kişiler yer alıyor. Özellikle, aylık bağlantısı yapılan tarihten önceki döneme ait genel sağlık sigortası prim borçları ve bireylerin kendi sigortalılıkları nedeniyle oluşan prim borçları, gelir veya aylıklardan kesilerek tahsil edilecek. Ayrıca, aktif sigortalı iken vefat edenlerin ardından ortaya çıkan prim borçları, hak sahipleri olan eş, çocuk ve ana/babalara ödenen ölüm aylıklarından da kesilecektir. Hak sahibinin birden fazla statüde ölüm aylığı alması durumunda, tüm aylıklardan kesinti yapılabilecektir.
Dul ve Yetim Aylıkları Üzerindeki Etkisi
Yeni düzenleme kapsamında, aktif olarak çalışmakta olan sigortalıların veya emekli aylığı almakta olan kişilerin vefat sonrasında ortaya çıkan prim borçlarının, dul ve yetim aylıklarından da tahsil edilmesi mümkün hale geliyor. Yani, herhangi bir zamanda vefat eden kişilerin tespit edilen prim borçları, dul ya da yetim aylığı alan bireylerden de alınabilir. Bu durum, sigorta sisteminin sürdürülebilirliğini artırma amacı taşıyor. Ancak bu uygulamanın vatandaşlar üzerindeki etkileri, toplumun farklı kesimlerinde farklı sonuçlar yaratabileceği için geniş bir tartışma konusu olmaya aday görünüyor.
Kesinti Uygulamalarında Göz Önünde Bulundurulacak Müeyyideler
SGK, genelgesinde, emekli aylıklarından yapılacak kesintilerin nasıl uygulanacağına dair önemli detaylar paylaştı. Kurum, prim borçlarını tahsilat sırasında zamanaşımına uğramamış en eski borç üzerinden başlatmayı planlıyor. Bununla birlikte, daha önce pataşık bir ödeme nedeniyle kesintinin yapıldığı durumlarda, bu tahsilat tamamlanmadan yeni prim borcuna ait kesinti başlatılmayacak. Böylece, işlem süreçleri arasında bir karmaşa yaşanmasının önüne geçmeyi amaçlıyor. Kesinti esaslarının belirlenmesi, vatandaşların haklarını korumaya yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
İtiraz Hakkı ve Başvuru Süreçleri
SGK, kesintilere tabi olan vatandaşlara itiraz etme hakkı tanıyor. İtiraz işlemleri, borç türüne göre farklı kurumlardan yapılabilecek. Genel sağlık sigortası (GSS) borçları için ikamet edilen Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’ne başvurulması gereken yerken, BAĞ-KUR ve isteğe bağlı sigorta borçları için ilgili Sosyal Güvenlik Merkezi'ne, 4/C kapsamında olan bazı borçların ise SGK Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü’ne yapılması gerekecek. Bu durumda, borç duyurusu olan bireylerin, hangi başvuru prosedürlerini takip edeceği hususunda bilgi sahibi olmaları için resmi kaynaklardan faydalanmaları önem kazanıyor.
