Avrupa Birliği ülkelerinin büyükelçileri, Rusya’ya karşı 21. yaptırım paketinde anlaşma sağlamak amacıyla yeniden toplandı. Bu yeni yaptırım paketinin temel unsurları arasında Rus bankaları, kripto para ağları, enerji gelirleri ve askeri üretim zinciri yer alıyor. Yunanistan, Rus sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ile ilgili yüklerin üçüncü ülkelere taşınmasının kısıtlanmasına yönelik bir madde üzerinde itirazda bulunuyor.
Yunanistan’ın Yaptırımlara Karşı İtirazı
Atina yönetimi, bu yeni yaptırım paketinin kabul edilmesinde gecikmelere yol açan bir engel teşkil ediyor. Yunanistan, Rus LNG yüklerinin üçüncü ülkelere taşınmasını yasaklama önerisinin, Moskova’nın elde ettiği gelirleri azaltmayacağını savunuyor. Ülkeye göre, Rusya'nın sıvılaştırılmış doğal gaz yükleri Avrupa merkezli şirketlerden alınarak Çin, Japonya veya ABD gibi bağlantılı taşıyıcılara aktarılabilir. Yunan armatörleri, Avrupa’nın LNG taşıma pazarında önemli bir rol oynamakta ve bu nedenle yaptırımların Rusya’yı hedef alırken Avrupa denizcilik sektörünün rekabet avantajını kaybetmemesi gerektiğini savunuyor.
Yeni Yaptırım Paketinin İçeriği
Yeni yaptırım paketinin kapsamı içinde yer alan 94 finans kuruluşunun büyük bir kısmı bankacılık faaliyetleri yürütüyor. Eğer bu paket onaylanırsa, yaptırım kapsamındaki Rus bankalarının sayısı 100'ü aşacak. Bu durum, Rusya’nın uluslararası bağlantılarının olduğu 213 kredi kuruluşunun yarısından fazlasının Avrupa Birliği kısıtlamaları ile karşılaşması anlamına geliyor. Avrupa Birliği, bu bankaların Avrupa ile olan bağlantılarının zaten sınırlı olduğu değerlendirmesini yapıyor.
Hedefteki Kripto ve Drone Ağı
Yeni yaptırımların öncelikli amacı, Rusya'nın ticaret ve ödeme akışlarının sürdüğü üçüncü ülkelerdeki şirketleri ve bankaları, ilgili kuruluşlarla iş yapmaktan çekilmeye teşvik etmektir. 2022 yılında büyük bankaları SWIFT sisteminden çıkarılan Rusya, sonrasında daha küçük ve bölgesel bankalarla birlikte kripto para ağlarını kullanarak yapılan ticari işlemleri sürdürdü. Bu yeni paket, söz konusu geleneksel yöntemlerin dışındaki ticaret kanallarını kısıtlamayı hedefliyor. Taslağa göre, yaklaşık 40 drone üreticisi ve ilgili kuruluşlar da yaptırımların kapsamına alınıyor.
Rus Bankacılık Sistemi Üzerine Kriz Uyarısı
Bir Avrupa ülkesinin istihbarat servisince hazırlanan rapor, Rus bankacılık sisteminin yüksek bir kriz riski taşıdığını vurguluyor. Rapora göre, bankalara yönelik yeni kısıtlamalar, Rus ekonomisinde ani ve ciddi bir finansal şok yaratabilir. Ancak Rus yetkililer, böyle bir bankacılık krizinin yaklaştığı yönündeki iddiaları reddediyorlar ve finans sisteminin yaptırımlar karşısında uyum sağladığını savunuyor. Avrupa Birliği, banka listesini genişleterek Rus şirketlerinin dış ticaretinin finanse edilmesini zorlaştırmayı amaçlamaktadır.
Petrol Fiyat Tavanı ve Enerji Gelirleri
Avrupa Komisyonu, Rus petrolü için uygulanmakta olan varil başına 44,10 dolarlık fiyat tavanının altı ay boyunca sabit kalmasını önerdi. Mevcut tavan, geçtiğimiz yıl 60 dolardan düşürülerek daha dinamik bir sisteme dönüştürülmüş, bu durum piyasa fiyatlarına bağlı hareket etmektedir. Avrupa Birliği temsilcileri, bu fiyat tavanının geçici olarak 23 Temmuz’a kadar değiştirilmemesine karar vermiştir. Eğer yeni bir uzlaşma sağlanamazsa, tavanın nasıl belirleneceği yeniden tartışma konusu olacak.
Uzlaşma Sürecinin Zorluğu
21. yaptırım paketinin onayı için 27 üye ülkenin tamamen kabulü gerekmektedir. Yunanistan ve Avusturya’nın bazı maddelere yönelik itirazları, önceki müzakerelerde sorun yaratmıştır. Avrupa Birliği liderleri, yaptırımların hızla kabul edilmesi çağrısını yapmış, Rusya’nın enerji gelirlerinin düşürülmesine, gölge filonun iş modelinin zaafa uğratılmasına ve bankacılık sistemindeki açıkların kapatılmasına vurgu yapmışlardır. Büyükelçilerin görüşmelerinde, LNG taşımacılığına yönelik istisnalar ve petrol fiyat tavanının süresi belirleyici unsurlar olacaktır.
