Günümüz dünyasında bulunan en zengin servetinin en yoksul toplam varlığına eşit olduğu bilinmektedir.
Bu küresel adaletsizlik, zengini her geçen gün daha zengin yaparken, yoksulluğu da aynı oranda artırarak günümüz dünyasının en fakir ülkelerini barındıran kıtasında yaşam şartlarını iyice zorlaştırmaktadır., isimleri, günümüze kadar uzanmış irili ufaklı imparatorlukları,, aynı zamanda sahip olduğu yeraltı ve yerüstü kaynakları ile de tarihi boyunca sömürgeci güçlerin, deyim yerindeyse iştahını kabartmıştır.İlk olarak, ın başlarında çıkmış olduğu sırasında ayak bastığı her yerde sadaka olarak ve geçtiği yerlerde yıllarca bolluğa vesile olan dönemin önemli imparatorluklarından ’nun en bilinen sultanıile dikkatler bu kıta üzerinde yoğunlaşmıştır.na bağlı birkaç nın birleşmesiyle meydana gelen , Gana’nın zayıflamasıyla 1235 yılında lakaplı önderliğinde kurularak a kadar Batı Afrika’daki hakimiyetini sürdürmeyi başarmıştır. 1280 yılında dünyaya gelen Musa’ya ilk olarak (annesinin adı) Musa, yani Kankan’ın oğlu Musa denilmekteydi.1307 yılında babası Faga Laye’nin vefatıyla Mali İmparatorluğu'nun başına geçince, ona Mandeng dilinde anlamına gelen denilmeye başlandı. , imparatorluğun sınırları batıda Atlas Okyanusu’ndan başlayıp doğuda Nijer sınırına, kuzeyde Sahra Çölü’nden güneyde Fildişi’ne kadar genişlemişti.Dindar ve cömert bir kişiliğe sahip olan Mensa Musa’dan ilk olarak,arasında abisi buraya seyahat etmiş olan lı ünlü seyyah bahsetmektedir.
Onun ne kadar cömert bir insan olduğu ile alakalı bir hikayeye seyahatnamesinde yer veren “İbn Şeyhi'l-Leben adıyla bilinen Tilimsânlı bir adam, Mensâ Musa'ya vermişti.
Musa o sıralarda bir çocuktu.
Daha sonra hükümdar oldu.
Gün geldi,bir meseleden dolayı Musa'nın huzuruna çıkınca bizimki onu hemen tanıdı, yanına çağırdı, birlikte benbîye oturdular.Mensâ, ihtiyarın vaktiyle kendisine yaptığı iyiliği anlatıp kumandanlara dönerek: dedi.
Onlar da:" cevabını verdiler.Mensâ Musa ona ile kıymetli bir giysi, pek çok köle ve hizmetçi hediye ederek yanından hiç ayrılmamasını emretti.
Sözü geçen İbn Şeyhi'l-Leben'in oğlu da bana aynı hikâyeyi anlatmıştır.
O Mâlî'de Kur'an okutan ilim âşıklarındandır."Mensa Musa’nın Mali İmparatorluğu tarihinde en bilinen isim haline gelmesi, ülke sınırlarını en geniş araziye ulaştırmasından ziyade 1324 – 1325 yılları arasında yapmış olduğu hac yolculuğundan kaynaklanmaktadır.Her gün bir köle azat edip bolca hayır işlemesine rağmen vicdan azabı dinmeyince dönemin önde gelen âlimlerinin tavsiyesi ile Bunun üzerine ülke geneline haber salarak hazırlıklar başlattıktan sonra Kafilesindeki tüm develere ve atlara taşıyabildiklerince altın yüklenmiş, binlerce köleye de yaklaşıkverilmişti.Geçmiş olduğu her yerde sadaka olarak bulduğu söylenmektedir.Mısır’a uğradığında le büyük ticari anlaşmalar yapmış ve savaşçı Memlûk Türklerinden alarak beraberinde götürmüştür.
Hatta Mısır’da o kadar çok alışveriş yapmış, sadaka vermişti ki ülkede altının çoğalmasıyla birlikte on yıldan daha fazla bir süre bolluk yaşanmasına vesile olmuştu.Yola çıkarken beraberinde götürdüğü tüm mal varlığı hac ziyaretini tamamlayıp dönüşe geçtiğinde tükenmek üzereydi.
Son kalan altınları da Hz.
Peygamber’in soyundan gelen birkaç kişiyi kendisiyle birlikte ülkesine dönmek üzere ikna etmek için harcamıştı.
Hac ibadetini tamamlayıp ülkesine dönerken Mısır’lı bir tüccar olan ’den borç almış olsa da sonrasında Yolculuğu boyunca cömertçe dağıtmış olduğu altınların hikâyeleri gün geçtikçe dilden dile aktarılarak kıtanın dışına kadar taştı. Öyle ki ölümünden iki yıl sonra, tarafından çizilen haritada, daha sonra da 1375 yılında İspanyol bilimci ’nda elinde altından top tutan altın taçlı sultan olarak resmedildi.Hac dönüşü tanışıp beraberinde getirdiği önemli isimlerden birisi de idi.
Dindar bir Müslüman olan Mensa Musa, restorasyonlarla günümüze kadar gelmiş olan ’ni Ebu İshak Es- Sahili’ye yaptırmış ve bölgede İslâm’ın sembolü olarak önemli bir eser bırakmıştır.
Mensa Musa’nın ilme verdiği değer ve İslâm’ı yaymak adına yapmış olduğu çalışmalar hiç azımsanmayacak kadar önemlidir.Özellikle tebliğ için görevlendirdiği kişilere bolca altın vererek gidebildikleri en uzak yerlere gidip yerleşmelerini ve anlatıp davette bulunmaları konusunda emirler vermiştir.Bu çalışmalar sonucunda günümüzde bile Batı Afrika’nın birçok bölgesindeki kabilelerde ve köylerde hâlâ temeli o zamanlardan atılan topluluklara rastlanmaktadır.Bunların yanında,’da yaptırmış olduğu kütüphane ile bu şehri bir ilim ve eğitim merkezi haline getirmiştir. ve alimleri buraya davet ederek eğitim faaliyetleri başlatmıştır.
Tüccarlara gittikleri bölgelerden kitaplar getirterek onları ödüllendirmiş ve birçok değerli eseri buraya toplatmıştır. Ülkesi ve dini adına yapmış olduğu bu çalışmalarla kıtaya büyük faydalar sağlayan Kendisinden sonra sınırlarını genişletmeyi başaramayan Mali İmparatorluğu yavaşlama dönemine girmiş ve’nın güç kazanmasıyla bölgedeki hakimiyetini kaybetmiştir.
