Kimler Etkileniyor, Kimler Etkilenmiyor?
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın mevcut uygulamalarına göre, basit usulden gerçek usule geçiş tüm esnafı kapsayan genel bir zorunluluk değil. Değişiklik, daha çok ticari hacmi yüksek, üretim ve satış ağırlıklı faaliyetleri hedef alıyor. Bu kapsamda bazı meslek kolları doğrudan etkilenirken, bazıları ise basit usulde kalmaya devam ediyor.
Basit Usulden Gerçek Usule Geçenler
Düzenlemeye göre özellikle büyükşehir belediyesi sınırları içinde faaliyet gösteren ve aşağıdaki alanlarda çalışan mükellefler gerçek usule geçmek zorunda kalıyor:
Her türlü emtia imalatı yapanlar (küçük atölyeler dahil)
Mal alım-satımı ile uğraşan esnaf ve işletmeler
İnşaat ve tadilat işleri yapanlar
Motorlu taşıt bakım ve onarım hizmeti verenler
Lokanta, restoran, kafe gibi yeme-içme işletmeleri
Eğlence ve istirahat yerleri
Şehir içi yolcu taşımacılığı yapanlar (taksi, minibüs, dolmuş)
Bu gruplar, faaliyetlerinin ticari ve hacimli olması nedeniyle artık defter tutmak, KDV ve gelir vergisini gerçek usulde beyan etmek zorunda.
Basit Usulde Kalmaya Devam Edenler
Buna karşılık hizmet ağırlıklı çalışan küçük esnaf, basit usul şartlarını sağladığı sürece sistemde kalabiliyor. Özellikle:
Fotoğrafçılar (düğün, nişan, dış çekim, vesikalık gibi hizmet sunanlar)
Berber ve kuaförler
Ayakkabı tamircileri, terziler, küçük el sanatlarıyla uğraşanlar
bu kapsamda doğrudan gerçek usule geçirilen meslekler arasında yer almıyor. Ancak bu mesleklerde faaliyet gösterenlerin ciro limitlerini aşması, satış ağırlıklı çalışması veya işletme ölçeğini büyütmesi halinde gerçek usule geçiş zorunluluğu doğabiliyor.
Düzenlemenin temel amacı, yüksek hacimli ticari faaliyetleri daha sıkı denetim altına almak. Küçük hizmet esnafının korunması ise sistemin sosyal yönünü öne çıkarıyor. Bu nedenle her mükellefin, kendi faaliyet türünü ve gelir durumunu dikkate alarak vergisel yükümlülüklerini değerlendirmesi gerekiyor.
