Asgari ücrete yönelik iş dünyasında tartışılan "bölgesel uygulama" yöntemi gündeme geldi. Hükümet, iş gücü piyasasının gereksinimlerini ve üretim dengesini dikkate alarak farklı bir asgari ücret sistemi oluşturmak adına çalışmalara başladı. Sabah gazetesinin haberine göre, gerçekleştirilen değerlendirmelerde, iller arasındaki ekonomik değişkenlikler ve çeşitli sektörlerdeki maliyet yapıları göz önünde bulunduruluyor.
Yeni Model Üzerine Değerlendirmeler
Bu bağlamda, "sektörel ve bölgesel asgari ücret" modeli üzerinde düşünülmekte. Hazırlanan öneri ile çalışanların alım gücünün korunması, istihdamın artması ve firmaların rekabet gücünün desteklenmesi hedefleniyor. Özellikle iş gücü maliyetlerinin yüksek olduğu alanlar ve yaşam masraflarının farklılık gösterdiği bölgeler için alternatif uygulama senaryoları masada. Gelecekte yasal bir düzenleme yapılması durumunda, sosyal paydaşların da görüşlerine başvurulacağı ifade ediliyor.
İşveren ve Çalışanların Hakları
Yetkililer, bu aşamada işverenlerin sürdürülebilir bir üretim süreçleri gerçekleştirebilmesi ve çalışanların hak kaybı yaşamadan çalışabilmesi adına uygun bir denge kurulacağına dair açıklamada bulunuyor. Ekonomi yönetimi ve Çalışma ile Sosyal Güvenlik Bakanlığı gibi ilgili kurumların ortak değerlendirmeleri sonucunda nihai kararın netleşmesi bekleniyor. Yeni düzenlemenin hayata geçirilmesi durumunda, uygulanacak modelin kapsamı, geçiş sürecinin takvimi ve denetim mekanizmaları gibi detayların netleştirilmesi gerekecek. Ancak şu an için kesinleşmiş bir karar bulunmamakta, yapılan çalışmaların esas amacının üretim, istihdam ve iş gücü refahı arasında kalıcı bir denge oluşturmak olduğu belirtiliyor.
Uluslararası Uygulamalar İnceleniyor
Hazırlık sürecinde, dünya genelinde uygulanmakta olan bölgesel ve sektörel ücret sistemleri de detaylı bir şekilde değerlendiriliyor. Avrupa pazarını incelediğimizde; Almanya'da ülke çapında geçerli bir asgari ücret mevcut olmasına rağmen, sektör bazında toplu iş sözleşmeleri ile daha yüksek ücretler belirlenebiliyor. Belçika'da ulusal asgari ücretin yanı sıra birçok sektörde toplu sözleşmelerle belirlenen daha yüksek seviyelerde ücretler uygulanıyor. İtalya ve Avusturya'da ise yasal bir asgari ücret yok; bu ülkelerdeki maaşlar genellikle sektörel toplu iş sözleşmeleri yoluyla belirleniyor. Amerika kıtasında, ABD'de federal seviyede asgari bir ücret bulunsa da, eyaletler ve belirli şehirler daha yüksek oranlar belirleyebiliyor ve sektörel farklılıklar da uygulanabiliyor. Kanada'da ise asgari ücret, doğrudan eyaletler tarafından belirleniyor. Meksika'da asgari ücret, farklı ücret bölgelerine ayrılmış durumdayken, bazı sınır bölgelerinde daha yüksek oranlar geçerlidir.
Asya Kıtasındaki Farklı Uygulamalar
Asya kıtasında Japonya'da asgari ücret, 47 farklı idari birim için ayrı ayrı saptanmaktadır; Tokyo gibi büyük şehirlerde en yüksek oranlar görülürken kırsal alanlarda bu oran düşmektedir. Çin’de ise eyaletler ve büyük şehirler kendi ekonomik koşullarına bağlı olarak farklı asgari ücret uygulamaları gerçekleştirmektedir. Hindistan'da ise eyaletler ve bazı sektörler bazında değişken asgari ücretler söz konusu olmaktadır. Bu tür modellemeler, Türkiye'deki yeni asgari ücret düzenlemesinin şekillenmesine ışık tutabilir.
