Mayıs 2013’te, AKP hükümeti döneminde uygulamaya koyulan yeni düzenlemeler arasında demiryolu ulaşımının yeniden şekillendirilmesi önemli bir yer edindi. Bu değişikliklerin temelini oluşturan 6461 Sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleşmesi Kanunu, 1 Mayıs 2013 tarihinde resmi olarak yürürlüğe girdi.
Yeniden Yapılandırma Süreci Başladı
Yasa yürürlüğe girdikten sonra, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) kurumunun yapısını yenilemek amacıyla bir dizi adım atılmaya başlandı. Bu kapsamda, 14 Haziran 2016 tarihinde TCDD Taşımacılık A.Ş. olarak adlandırılan yeni bir şirket kurularak, demiryolu taşımacılık faaliyetleri yeniden yapılandırıldı. Yenilikçi hedeflerin yanı sıra, demiryolu sektöründeki serbestleşmenin sağlanması da göz önünde bulunduruldu. Ancak bu yapılandırma süreci, bazı eleştirileri de beraberinde getirdi. Özellikle TCDD’nin bölünmesi, “özelleştirmeye giden bir yol” olarak değerlendirildi ve bu durum, kamuoyunda tartışmalara neden oldu.
Mali Yapıda Bozulmalar Ortaya Çıktı
AKP döneminde uygulanan kötü yönetim ve liyakat sorunu, TCDD’nin mali yapısında ciddi bozulmalara yol açtı. Yapılandırma sürecinin ardından yaşanan gelişmeler, TCDD’nin Hazine’ye olan borcunun hızla artış göstermesiyle devam etti. 30 Haziran 2026 itibarıyla TCDD’nin Hazine’ye olan borcunun, 5 milyar 971 milyon 736 bin TL'ye ulaştığı ve bu durumun ciddi bir alarm zili çaldığı kaydedildi. 2016 yılındaki borç miktarı 1 milyar 600 milyon 773 bin TL iken, bu rakamın sadece beş yıl içinde yüzde 273 oranında arttığı görülmektedir. Bu durum, bölünmeye yönelik eleştirilerin haklı çıkmasına sebep olmuştur.
Borç Dağılımı Kötü Yönetimi Aydınlattı
TCDD’nin zaman içinde Hazine’ye olan borçlarının artışı, devletin demiryolu taşımacılığına olan yaklaşımını sorgulatacak bir tablo oluşturdu. Her yıl borç miktarının ciddi oranda artması, özellikle kötü yönetim uygulamalarını gözler önüne serdi. 2016 yılında 1,6 milyar TL olan TCDD borcu, izleyen yıllarda şu şekilde seyretti: 2018'de 2 milyar 386 milyon TL, 2020'de 3 milyar 369 milyon TL, 2024'te 4 milyar 733 milyon TL, 2025'te ise 5 milyar 943 milyon TL olarak kaydedildi. 2026 yılının ilk yarısında ise bu rakam 5 milyar 971 milyon TL’ye sıçradı. Bu artış, TCDD'nin mali sürdürülebilirliğini büyük ölçüde tehdit eden bir durum haline geldi.
