Çin'in bellek çipi sanayisindeki güç dengeleri, yapay zeka yatırımlarının hızlanmasıyla birlikte arz darlığı nedeniyle değişiklik göstermekte. Geçmişte yabancı rakiplerin ucuz alternatifleri olarak görülen ChangXin Memory Technologies, şimdi müşterilerini seçebilen ve fiyat artışı talep edebilen bir hale geldi. CXMT'nin artan pazarlık gücü, Çin’in önde gelen teknoloji firmalarından Huawei ile yaşanan gerginlikte net bir şekilde ortaya çıkıyor.
Huawei ile Anlaşmazlık
Edinilen bilgilere göre Huawei, artan maliyetler sebebiyle indirim talep etti fakat bu talepleri sonuç vermedi. CXMT, Huawei'ye bellek çipleri satarken fiyatlarını artırma yönünde adımlar atmaya devam etti. Huawei, bu fiyat artışlarına itiraz ederek fiyatlarda bir düzeltme talep etti ancak üretici mevcut fiyat politikasında ısrar etti. Özellikle, haziran ayında gerginlik artıran bir durum meydana gelmişti; CXMT'nin Anhui'deki Hefei tesisine taşınması, bu gerginliğin bir parçasıydı.
SiCarrier ile İlişkilerin Bozulması
Huawei ile birlikte çalışan SiCarrier, CXMT'nin uzman araştırma ve geliştirme biriminden çıkarıldığı duyuruldu. Bu mühendisler, CXMT'nin tesislerinde bakım ve ekipman desteği sağlıyorlardı. Ancak, ticari ilişkilerinin devam etmesine rağmen, SiCarrier ekibinin araştırma alanındaki görevleri sona erdi. CXMT ve Huawei'nin bu konuda herhangi bir açıklama yapmaması, sürecin ne kadar karmaşık olduğunu gözler önüne seriyor. Bu gelişmeler, Çin'de çip fiyatlarının büyük müşteriler tarafından belirlenmesinin artık yerini üreticilerin lehine değişen bir sürece bıraktığını gösteriyor.
ByteDance ile Stratejik Anlaşmalar
ChangXin Memory Technologies, ByteDance ile 7 milyar dolarlık bir sözleşme imzaladı. Bu beş yıllık tedarik anlaşması, ByteDance'in yapay zeka altyapısı ve veri merkezi yatırımları için gerekli bellek çiplerini kapsıyor. Bu, CXMT için son dönemde gerçekleştirdiği ikinci büyük teknoloji anlaşması oldu. Bunların yanı sıra, şirketin Tencent ile imzaladığı anlaşma da 3 milyar doları geçiyor. Bu iki büyük anlaşmanın toplam değeri 10 milyar doların üzerine çıkmış durumda. Bu durum, Çinli internet firmalarının artan bellek ihtiyacının CXMT için büyük bir fırsat sunduğunu göstermektedir.
Artan Fiyatlar ve Rekabet Durumu
Geçmişte, Çinli bellek çipi üreticileri, Samsung, SK Hynix ve Micron gibi rakiplerine göre daha düşük fiyatlarla pazarda yer almakta idiler. Ancak, yapay zeka alanındaki talep patlaması, fiyat farkının tersine dönmesine neden oldu. CXMT'nin 64 gigabayt DDR5 sunucu bellek modülleri şu an Samsung’un yaklaşık 1,240 dolarlık birim fiyatının üzerinde satılıyor. Henüz CXMT’nin kesin fiyatları açıklanmadı, ancak birçok elektronik şirketi fiyat artışlarını Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı'na şikayet etti. Bu nedenle, bakanlık çeşitli önlemler almayı planlıyor.
Gelir Artışı ve Gelecek Hedefleri
CXMT’nin 2026'nın ilk çeyreğindeki geliri, bir önceki yılın aynı dönemine göre %719 artarak 50,8 milyar yuana, yani yaklaşık 7.5 milyar dolara ulaştı. Yapay zeka talepleri sayesinde şirket, uzun süren zarar döneminden sonra kârlılığa geçiş yaptı. İlk yarıyıldaki toplam gelirinin 110 ila 120 milyar yuan arasında gerçekleşmesi bekleniyor ve bu miktar, 2025’in tamamında elde edilen gelir miktarının neredeyse iki katı olacak. CXMT, pazar payını artırarak global DRAM pazarında dünyanın dördüncü büyük üreticisi konumuna erişti.
Halka Arz ve Gelecek Yatırımlar
CXMT, 27 Temmuz 2026'da Şanghay STAR Piyasası'nda halka arz edilmeye başlayacak ve toplam 6.69 milyar hissesi, 8.66 yuandan satılacak. Buradan elde edilecek 57.92 milyar yuan (yaklaşık 8.6 milyar dolar) gelir ile üretim kapasitesini artırmak, araştırma geliştirme faaliyetlerini yürütmek ve işletme sermayesini güçlendirmek amacıyla kullanılacak. Yeni fabrikalar kurarak üretim kapasitelerini artırmayı hedefleyen CXMT, bu yatırımlarla Mooncath, Micron’un üretim düzeyini aşmayı planlıyor.
ABD'nin Kısıtlamaları ve Gelecek Riskleri
CXMT'nin hızlı büyümesi, ABD ve Çin arasında teknoloji alanındaki gerilimleri de tırmandırıyor. ABD Savunma Bakanlığı, CXMT'yi Çin ordusuyla bağlantılı şirketler listesine aldı ancak bu iddiaları CXMT yetkilileri reddetti. CXMT’nin üzerindeki baskılar artarken, Apple, Çin'deki üretimi için yerli bellek ihtiyacı olduğunu ifade ederek yeni sınırlama uygulanmamasını istedi. Öte yandan, CXMT’nin teknolojik yenilikleri, Hollanda'daki ASML derin ultraviyole litografi makinelerine bağlı, ancak rakipleri daha gelişmiş aşırı ultraviyole sistemleri kullanmakta. Bu durum, CXMT’nin sürdürülebilir büyümesi için ciddi bir risk oluşturuyor.
Uzun Vadeli İzleme
Yatırımcılar için dikkate alınması gereken ilk tarihlerden biri, 27 Temmuz’daki halka arz işleminin başlangıcını içeriyor. Sonrasında, ByteDance ve Tencent ile yapılan sözleşmelerin üretime katkısı, yeni fabrikaların faaliyete geçiş tarihi ve ABD'nin olası ihracat kısıtlaması gibi unsurlar izlenecek. Bu şartlar altında, CXMT’nin büyüme performansı ve sürdürülebilirliği, sektörü doğrudan etkileyen önemli faktörler arasında yer alacak.
