İmralı sürecinde TBMM bünyesinde oluşturulan komisyonun çalışmalarını tamamlamasının üzerinden 129 gün geçmesine rağmen yasal adımlar henüz hayata geçirilemedi.
DEM Parti ve MHP’nin aylardır “hukuki düzenleme yapılmalı” çağrısıyla gündemde tuttuğu sürecin hukuki altyapısını oluşturacak çerçeve yasa çalışmalarında ise sona gelindi.DEM VE MHP TEMMUZ DİYE BASTIRDI SÜRECİN HUKUKİ DÜZENLEMESİ EKİM'E KALDICumhuriyet'ten Merve Kılıç'ın haberine göre, AKP tarafından hazırlanan ve kamuoyunda “çerçeve yasa” ya da “kök yasa” olarak nitelendirilen 10-12 maddelik taslak, hafta sonu Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın önüne gelecek.Cumhurbaşkanının değerlendirmesinin ardından teklifin NATO Zirvesi sonrasında TBMM Başkanlığı’na sunulması planlanıyor.
Ancak Meclis’in temmuz ayı ortasında tatile girecek olması nedeniyle, teklifin komisyon ve genel kurul sürecinin bu yasama döneminde tamamlanması beklenmiyor.
Sürecin hukuki ayağının ekim ayında başlayacak yeni yasama yılına kalacağı ifade ediliyor.Sürecin başından bu yana özellikle DEM Parti, silah bırakma sürecinin kalıcı hale gelmesi için Meclis’in devreye girmesi gerektiğini savunurken; MHP de yapılacak düzenlemelerin gecikmeden yaşama geçirilmesi gerektiğini dile getiriyordu.Komisyon çalışmalarının başlamasıyla birlikte her iki parti de siyasi iradenin hukuki düzenlemelerle desteklenmesi yönünde açıklamalar yaparken, temmuz ayı hedefine karşın yasal zeminin sonbahara kalacağı değerlendiriliyor.‘SİLAH BIRAKAN ÖRGÜT’ TANIMI İLK KEZ YAPILACAKAnayasa hukukçularından oluşan hukuk profesörlerinin de desteğiyle hazırlanan taslak, terör örgütü PKK’nın fesih sürecini içermesi nedeniyle farklı terör örgütlerini kapsamayacak şekilde müstakil bir düzenleme olarak hazırlandı.
Düzenleme ile PKK’lıların işledikleri suçlar Terörle Mücadele Kanunu (TMK) dışında tutulacak ve TMK kapsamından çıkarılacağı için cezaların infazı daha hafif olacak.Taslakta “silah bırakan örgüt” tanımı ilk kez yasaya girecek ve örgütün silah bırakmasının ardından uygulanacak hukuki prosedür, kimlerin yararlanabileceği, hangi şartların aranacağı ve hangi kurumların karar vereceği netleştirilecek.
Düzenleme; Irak’ın kuzeyi, Suriye, Avrupa, farklı ülkeler ve Türkiye’deki cezaevlerinde bulunan yaklaşık 21 bin örgüt üyesini ilgilendiren hukuki çerçeveyi oluşturacak.TERÖR İHTİSAS AĞIR CEZA MAHKEMELERİ 16 BİN DOSYA İÇİN 'UYARLAMA' YAPACAKNefes'ten Özgür Cebe'nin haberine göre, yasanın çıkması halinde, 20 Temmuz’da başlayacak olan adli tatilde dahi Terör İhtisas Ağır Ceza Mahkemeleri “uyarlama” adı altında yoğun mesai yapacak.Kapatılan Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) ile FETÖ’cülerin bir dönem örümcek ağı gibi örgütlendikleri Özel Yetkili Ağır Ceza Mahkemelerinde kesin hükme bağlanan Türkiye genelindeki 16 bin dosya ile halen bu mahkemelerde yargılaması süren binlerce dosya yeniden ele alınacak ve her dosya bireysel olarak incelenecek.SUÇA KARIŞMAYAN TERÖRİSTE DENETİMLİ SERBESTLİKMerve Kılıç'ın aktardığına göre, taslakta örgüt üyeleri tek tip değerlendirilmeyerek; silahlı eyleme katılmayanlar, suç işleyenler ve üst düzey yöneticiler için farklı hukuki sonuçlar öngörülüyor. İlk aşamada silahlı eyleme katılmadığı belirlenen kişilerin dosyaları ele alınacak.Örgüt üyelerine Türkiye’ye dönüş için ilk etapta 3 aylık süre tanınacak, ihtiyaç halinde bu süre 3 ay daha uzatılabilecek.
Dönüşler tamamen bireysel olacak; toplu geçişe veya gövde gösterisine izin verilmeyecek.
Dönüş yapanlar Ankara’da yetkilendirilecek mahkemelerde yargılanacak ve yargılama bitene kadar nerede tutulacaklarına dair çalışmalar sürüyor.Yasal düzenlemenin yürürlüğe girmesinden itibaren 1 yıl içinde teslim olan, silahlı eyleme katılmadığı, gasp veya çocuk kaçırma gibi suçlara bulaşmadığı istihbarat ve güvenlik birimlerince teyit edilenlerin 'terör örgütü üyeliği' suçlamasından kaynaklanan soruşturma ve davaları düşürülecek.Dağdan inenler ile suça bulaşmadığı tespit edilenler 5 yıllık adli kontrol ve denetim süresine tabi tutulacak.
Bu süre zarfında yeni bir suç işlemezlerse dosyaları tamamen kapatılarak topluma entegre olmaları sağlanacak.İNFAZ DÜZENLEMESİ VE MİT RAPORLARI BELİRLEYİCİ OLACAKTaslaktaki infaz formülüne göre; 10 yıla kadar olan cezalarda 5 yıl, 10 yılın üzerindeki cezalarda ise 10 yıla kadar denetimli serbestlik uygulanması üzerinde duruluyor.
Suçun niteliğine göre farklı infaz rejimleri uygulanacak.
Denetimli serbestlikten yararlananlar bu süre boyunca siyasi faaliyette bulunamayacak ve devletin belirleyeceği uyum programlarına katılacak.
Yeniden örgütsel suç işlenmesi halinde bu hak kaybedilecek.Örgütün üst düzey yöneticileri için Norveç, Finlandiya ve Güney Afrika gibi üçüncü ülke modelleri üzerinde çalışılıyor.
Sürecin en kritik ayağı olan güvenlik değerlendirmelerinde ise Milli İstihbarat Teşkilatı’nın (MİT) raporları temel kriter olacak.
Kişinin örgüt içindeki konumu ve eylemleri doğrultusunda yararlanacağı hukuki statü belirlenecek.
Bu teyit ve tespit işlemlerinin tamamlanmasının yaklaşık 3 yıl süreceği öngörülüyor.
