Hastane koridorlarında uykuya dalanlar, acil servislerde zamanla yarışanlar ve yoğun bakımda hayat mücadelesi verenler… Sağlık sisteminin vazgeçilmez bir parçası olan hemşireler, 12 Mayıs Hemşireler Günü’nde yalnızca kutlamalarla değil, aynı zamanda yaşadıkları zorluklarla da ön plana çıkıyor. Türkiye'de yüz binlerce hemşire, artan iş yükü, uzun nöbet süreleri ve sağlık alanında yaşanan şiddet olaylarına rağmen görevine devam etmeye çalışıyor. Özellikle pandeminin getirdiği zorluklar sonrası toplumun “sessiz kahramanları” olarak anılan hemşireler, hala çözümsüz kalan pek çok sorunla yüzleşmekte olduklarını ifade ediyorlar.
BİR MESLEKTEN DAHA FAZLASI: HAYATIN KAHRAMANLARI
Hemşirelik, yalnızca ilaç uygulamaktan ya da tedavi süreçlerini izlemekten çok daha derin bir anlam taşımaktadır. Hastalar için hemşireler, genellikle moral kaynağı olan, korkularını hafifleten ve en zor anlarında destek veren ilk kişiler olarak ortaya çıkmaktadır. Hem yoğun bakım ünitelerinde hem de ameliyathanelerde, çocuk servislerinde veya yaşlı bakım alanlarında kritik görevler üstlenen hemşireler, zaman zaman hastalarının son anlarına yakından tanıklık etmekte, bazen de yeni doğmuş bebeklerin ilk nefeslerini karşılamaktadır. Uzmanlar, günümüz sağlık sisteminin hemşireler olmadan işleyişinin mümkün olmadığını vurgulamaktadır.
PANDEMİDE ALKIŞLANDILAR, SONRA UNUTULDULAR
Koronavirüs pandemisi esnasında toplumun dikkatini çeken meslek gruplarından biri haline gelen hemşireler, günlerce evlerinden uzakta kalarak ve koruyucu ekipmanlarla uzun saatler çalışarak "kahraman" ilan edilmişlerdi. Fakat pandeminin bitimiyle birlikte, birçok hemşire eski sorunlarla yüzleşmek zorunda kalmış durumda. Düşük maaşlar, zorlayıcı çalışma şartları ve artan mobbing vakaları, sağlık çalışanlarının en önemli şikayetleri arasında yer alıyor. Sağlık sendikaları, hemşire başına düşen hasta sayısının yüksek seviyelere ulaştığına dikkat çekmekte, uzun nöbetlerin sağlık çalışanlarının sağlığını ve hasta güvenliğini tehdit ettiğini ifade etmektedir.
“ŞİDDET KORKUSUYLA GÖREV YAPIYORUZ”
Hemşirelerin karşılaştığı en büyük sorunlardan biri sağlıkta şiddet konusudur. Acil servislerde ve yoğun bakım ünitelerinde meydana gelen saldırılar, sağlık çalışanlarının endişelerinin artmasına neden olmaktadır. Çoğu hemşire, görevleri esnasında hakaret, tehdit veya fiziksel saldırı gibi olumsuzluklara maruz kaldıklarını dile getirmektedir. Son yıllarda sağlık çalışanlarına yönelik şiddet vakalarının artması, meslektaşları arasında belirgin bir tükenmişlik hissiyatı oluşturmuştur. Sağlık çalışanları, “Can kurtarmaya çalışırken, kendi güvenliğimizden endişe duyuyoruz” diyerek, yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi gerektiğini savunmaktadırlar.
GENÇLER HEMŞİRELİĞE İLGİ DUYMUYOR
Ağır çalışma koşulları, gençlerin hemşirelik mesleğine olan ilgisini azaltıyor. Yurtdışına çıkmak isteyen sağlık çalışanlarının sayısındaki artış dikkat çekmektedir. Özellikle Avrupa ülkeleri ve Körfez bölgesinden gelen yüksek maaş teklifleri, birçok hemşirenin Türkiye'den ayrılmak istemesine yol açmakta. Bu durum, sağlık sisteminde personel açığı riskini daha da artırmaktadır. Sağlık yöneticileri, önümüzdeki yılarda hemşire eksikliğinin sağlık sisteminin önemli problemlerinden birine dönüşebileceği uyarısında bulunmaktadır.
BİR MİRASI YAŞATMAK: FLORENCE NIGHTINGALE
12 Mayıs tarihi, modern hemşireliğin kurucusu olarak kabul edilen Florence Nightingale’in doğum günü olması sebebiyle dünya genelinde “Hemşireler Günü” olarak kutlanmaktadır. Kırım Savaşı sırasındaki yaralı askerleri ziyaret eden ve bu yüzden “Lambalı Kadın” olarak bilinen Nightingale, hemşirelik mesleğinin önemli sembollerinden biri olarak kabul edilmektedir. Geçen yüzyıllara rağmen hemşirelik hala özveri, sabır ve insan hayatına adanmışlık ile anılmaktadır.
HASTANELERİN GÖRÜNMEZ GÜCÜ
Doktorlardan sonra hastalarla en fazla iletişim kuran sağlık çalışanları olan hemşireler, sağlık sisteminin görünmeyen temel yapı taşı olarak nitelendirilmektedir. Hastanelerde bir gün bile hemşire eksikliğinin, sistemi ciddi şekilde aksatabileceği belirtilmektedir. 12 Mayıs Hemşireler Günü’nde yapılan kutlamaların yanı sıra, sağlık çalışanlarının karşılaştığı zorluklar da yeniden gündeme gelmektedir. Çünkü beyaz önlüklerin arkasında yalnızca bir meslek değil, aynı zamanda büyük bir mücadele, ağır bir sorumluluk ve çoğu zaman göz ardı edilen bir emek yatmaktadır.
“HEMŞİRE OLMAYANLAR DA İSTİHDAM EDİLİYOR!”
Hemşireler Derneği Başkanı Azize Atlı, Türkinform'dan Beyza Coşkun’a özel olarak verdiği bir röportajda, hemşirelerin en çok zorlandığı konular üzerinde durdu. Atlı, açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Bizim temel savımız şu; arzu ettiğimiz ve halkımızın hak ettiği, aynı zamanda şu anda ihtiyaç duyduğu hemşirelik bakımını veremiyoruz. Önümüzdeki engeller çok fazla. Hemşirelik eğitimini nitelikli bir şekilde sunamıyoruz. Sınıf mevcutlarının hızla artması nedeniyle kalabalık ortamlarda, uygulama alanı olmayan hemşirelik eğitimine devam etmek zorundayız. Yıllardır bu konunun mücadelesini veriyoruz, ama hemşirelik dışındaki öğretim üyelerinin alımına hala engel olamıyoruz. Çok yakın bir zamanda Şırnak Üniversitesi'nde de bir örneği görmüş olduk. Veteriner, biyolog, kimyager gibi hemşire olmayanların hemşirelik eğitiminde öğretim görevlisi olarak istihdam edilmesi durumu devam etmekte. Ayrıca artık psikologlardan gıda mühendislerine kadar geniş bir yelpaze ile karşı karşıyayız. Hemşirelik mezunları, bu zor koşullar altında görev almak zorunda kalmaktadırlar.”
