Yapılan araştırmalar sonucunda, insan müdahalesinin olmadığı yüksekliklerde bile karların içinde mikroplastik kirliliği ortaya çıktı. Çalışma, Türkiye’nin farklı zirvelerinde gerçekleştirilen saha çalışmalarıyla elde edilen verilere dayanıyor ve litrede ortalama 286 mikroplastik parçacığı bulundu. Bu durum, temiz olarak bilinen alanların bile kirlilikten etkilendiğini gösteriyor.
Mikroplastik Araştırmasının Kapsamı
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi’nden bilim insanlarının bir araya gelerek yürüttüğü bu kapsamlı çalışma, Türkiye’nin 9 farklı zirvesinde mikroplastik kirliliğini incelemek için gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, Rize, Ağrı, Erzurum, Kayseri, Bursa, Bitlis, Muğla ve İzmir gibi illerdeki zirvelerden alınan kar örneklerine dayanmaktadır. Toplamda yapılan analizlerde, her biri profesyonel dağcılar tarafından toplanan kar numuneleri, RTEÜ laboratuvarlarında detaylı bir şekilde incelenmiştir.
Çarpıcı Sonuçlar
Yapılan incelemeler sonucunda, deniz seviyesinden oldukça yüksek konumlarda bulunan karlar içinde 5 milimetreden küçük mikroplastik parçalarının tespit edildiği bildirildi. Özellikle Muğla’nın Sandras Dağı’nda litrede 908 mikroplastik ile en yüksek kirlilik oranı bulunurken, en az kirlilik ise litrede sadece 16 mikroplastik ile Erzurum’un Uzundere Dağı’nda belirlendi. Araştırmalar, mikroplastiklerin dünya genelindeki kirlilik seviyelerini gözler önüne sererken, Türkiye’deki ortalamayı da analiz etti.
Dünya Genelindeki Kirlilikle Karşılaştırma
Prof. Dr. Kenan Gedik, bu araştırmanın sonuçlarını değerlendirirken, Türkiye’de böylesine geniş kapsamlı örnekleme çalışmasının ilk kez yapıldığını belirtti. Elde edilen kirlilik verileri, dünya genelindeki seviyelerin oldukça üzerinde bir durum teşkil ettiğini ortaya koymaktadır. Örneğin, Everest Dağı’ndaki benzer bir çalışmada mikroplastik miktarı 3 ila 119 arasında ölçülmüştür. İspanya’da yapılan örneklemler de Türkiye’deki sonuçların gerisinde kalıyor. Bu da gösteriyor ki, Türkiye’nin zirvelerindeki kirlilik oranları ciddi bir sorun teşkil etmektedir.
Kirliliğin Nedenleri ve Üzerine Düşünceler
Prof. Dr. Gedik, genellikle insan faaliyetleriyle ilişkilendirilen mikroplastik kirliliğinin, uzak yerlerde bile atmosfer olaylarıyla taşınabileceğine vurgu yaptı. Özellikle insan faaliyeti bulunmayan bölgelerde dahi mikroplastiklerin tespit edilmesi, kirliliğin sadece yerel etkilerden kaynaklanmadığını gösteriyor. Örneğin, neredeyse hiç insan müdahalesinin olmadığı Erzurum zirvesinde bile mikroplastiklere rastlanması, hava ve atmosfer hareketlerinin kirlilik üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor. Bu durum, yüksek zirvelerde bile kirliliğin ciddi bir tehdit olduğunu ortaya koyuyor ve araştırma sonuçlarının doğrudan bu durumu yansıttığı belirtiliyor.
