Ankara'da 7-8 Temmuz tarihleri arasında düzenlenen NATO Zirvesi çerçevesinde şehir genelinde olağanüstü güvenlik önlemleri alındı. Bu önlemler, gösteri ve eylemlerin yasaklanması, gözaltı ve tutuklamaların artması gibi sonuçlar doğurdu.
Yasaklara Rağmen Eylemler Gerçekleşti
NATO Zirvesi'ne yönelik güvenlik tedbirleri, ülke genelindeki birçok kentte protesto eylemlerinin yapılmasına engel olamadı. Özellikle Ankara’nın yanı sıra, Eskişehir, Karabük, Adana ve Konya gibi illerde de yasaklar uygulanmış olsa da, anti-NATO gösterileri yapıldı. Cumhuriyet gazetesi muhabiri Aytunç Ürkmez tarafından hazırlanan “NATO Zirvesi Hak İhlalleri Raporu”, bu süreçte gerçekleşen gözaltı ve tutuklamalar ile temel hak ihlalleri hakkında önemli bilgileri gün yüzüne çıkardı. Rapor, zirve öncesine dair alınan güvenlik önlemlerinin sınırları aştığını belirtirken, Türkiye genelinde 668 kişinin gözaltına alındığını, bunlardan 179’unun tutuklandığını ortaya koydu.
Operasyonlar ve Gözaltılar
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen bir soruşturma çerçevesinde, 23 Haziran'da gerçekleştirilen polis operasyonları sırasında 225 birey gözaltına alındı. Bu kişilerin adli işlemleri sonrası 179’u tutuklandı, 34 kişi ev hapsine alınırken, 6 kişi serbest bırakıldı. Rapor ayrıca 5 Temmuz'da düzenlenen protestolar esnasında 150’den fazla kişinin gözaltına alındığını belirtiyor. Bu tarihte çok sayıda şehirde ev baskınları yapılarak, öğrenciler, avukatlar ve siyasi temsilcilerin de aralarında bulunduğu 39 kişi gözaltına alındı. İzmir’deki soruşturmada 61 kişi, Ankara’daki protestolarda 74 kişi ve İstanbul Beyoğlu’ndaki eylemde ise 12 kişi gözaltına alınarak polis merkezine götürüldü. Bu süreçte bazı gözaltıların kötü muamele altında yapıldığına dair hukukçular tarafından çeşitli iddialar ortaya atıldı.
Ölçülülük İlkesinin Aşılması
Raporun ortaya koyduğu bir diğer önemli noktaysa seyahat özgürlüğünün ciddi ölçüde kısıtlandığı gerçeğidir. Esenboğa Havalimanı çevresinde hava trafiği üzerinde getirilen kısıtlamaların yanı sıra, birçok ana arterin ulaşıma kapalı olduğu ifade ediliyor. Bu durum yalnızca zirve delegelerinin ulaşımını değil, günlük yaşamı ve iş hayatını da derinden etkilemiştir. Raporun sonuç bölümünde, NATO Zirvesi’ne dair uygulanan güvenlik tedbirlerinin, genel olarak özgürlük ve güvenlik hakları, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, seyahat özgürlüğü ile adil yargılanma ve savunma hakkı gibi pek çok temel hakkın ihlaline yol açtığı vurgulanmıştır.
