Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) nüfus ve göç verileri, Doğu Karadeniz’de dikkat çeken nüfus hareketliliğini bir kez daha gözler önüne serdi. Özellikle Rize ve Trabzon’da bazı ilçeler nüfusunu korurken, bazı ilçelerde ise göç nedeniyle düşüşler yaşanıyor.
Uzmanlar, ekonomik nedenler, eğitim imkanları, iş fırsatları ve büyükşehirlere yönelen genç nüfusun göç hareketlerinde belirleyici rol oynadığını ifade ediyor. TÜİK verilerine göre Karadeniz’de özellikle kırsal nüfusun azalmaya devam ettiği görülüyor.
Rize’de 12 İlçenin Büyük Bölümünde Nüfus Geriledi
Son açıklanan nüfus verilerine göre Rize’de birçok ilçede nüfus düşüşü yaşandı.
Özellikle;
- Hemşin,
- Çamlıhemşin,
- İkizdere,
- Kalkandere,
- Derepazarı,
- Güneysu,
gibi ilçelerde genç nüfusun eğitim ve iş imkanları nedeniyle büyükşehirlere yöneldiği belirtiliyor. Rize genelinde nüfus hareketliliğinin özellikle genç yaş gruplarında yoğunlaştığı ifade ediliyor.
Uzmanlara göre üniversite eğitimi ve istihdam olanakları nedeniyle İstanbul, Ankara, Kocaeli ve Bursa gibi şehirler hâlâ Karadeniz’den en fazla göç alan merkezler arasında yer alıyor.
Trabzon’da Merkez İlçeler Güçleniyor
Trabzon’da ise farklı bir tablo dikkat çekiyor.
Ortahisar, Akçaabat, Yomra ve Kaşüstü hattında nüfus yoğunluğu artarken, bazı kırsal ilçelerde nüfusun gerilemeye devam ettiği görülüyor. TÜİK verilerine göre Trabzon’un toplam nüfusu son yıllarda büyük ölçüde korunurken, nüfusun önemli kısmı merkez ilçelerde toplanmaya başladı.
Özellikle Ortahisar ilçesi Trabzon’un açık ara en kalabalık yerleşim merkezi olmayı sürdürüyor.
Gençler Büyükşehirlere Gidiyor
Uzmanlara göre göç hareketlerinin temel nedenlerinin başında eğitim ve iş imkanları geliyor.
Karadeniz’de yaşayan gençlerin önemli bölümü;
- Üniversite eğitimi,
- Kamu personeli atamaları,
- Özel sektör iş imkanları,
- Daha yüksek gelir beklentisi,
nedeniyle büyükşehirlere yöneliyor.
Özellikle İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Kocaeli'nin Karadeniz’den yoğun göç aldığı belirtiliyor.
Köylerde Nüfus Yaşlanıyor
Demografik verilere göre Doğu Karadeniz’de kırsal bölgelerde yaşayan nüfusun yaş ortalaması her geçen yıl yükseliyor.
Birçok köyde genç nüfusun azalmasıyla birlikte yaşlı nüfus oranının arttığı görülüyor. Uzmanlar, bu durumun tarım ve üretim faaliyetlerini de doğrudan etkileyebileceğini ifade ediyor.
Özellikle çay üretimi yapılan bölgelerde genç nüfusun sektörden uzaklaşmasının uzun vadede üretim üzerinde etkiler oluşturabileceği belirtiliyor.
Büyükşehirlerden Geri Dönüş Başladı mı?
Öte yandan son yıllarda dikkat çeken farklı bir hareketlilik de bulunuyor.
Pandemi sonrası uzaktan çalışma imkanlarının yaygınlaşmasıyla birlikte bazı vatandaşların İstanbul ve büyükşehirlerden Karadeniz’e geri dönmeye başladığı belirtiliyor.
Özellikle Artvin, Rize ve Trabzon’un doğal yaşam avantajları nedeniyle yeniden tercih edilmeye başladığı ifade ediliyor. Uzmanlara göre yüksek kira fiyatları ve yaşam maliyetleri de tersine göç hareketlerini etkileyen faktörler arasında yer alıyor.
En Fazla Göç Veren İlçeler Hangileri?
Uzman değerlendirmelerine göre nüfus kaybının daha yoğun hissedildiği ilçeler arasında;
Rize
- Hemşin
- İkizdere
- Çamlıhemşin
- Kalkandere
- Derepazarı
Trabzon
- Dernekpazarı
- Hayrat
- Köprübaşı
- Tonya'nın bazı kırsal mahalleleri
- Çaykara'nın yüksek kesimleri
öne çıkıyor.
Buna karşılık Ortahisar, Akçaabat, Yomra ve Araklı gibi ilçelerde nüfusun daha dengeli seyrettiği belirtiliyor.
Karadeniz’de Göçün Ekonomiye Etkisi Tartışılıyor
Uzmanlar, nüfus hareketlerinin yalnızca demografik değil ekonomik sonuçlar da doğurduğunu belirtiyor.
Göç nedeniyle;
- Tarımsal üretim azalabiliyor,
- Kırsal mahallelerde nüfus düşüyor,
- İş gücü yapısı değişiyor,
- Yerel ekonomiler etkileniyor.
Özellikle çay, fındık ve hayvancılık faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelerde genç nüfusun azalmasının uzun vadeli sonuçlar doğurabileceği ifade ediliyor.
Yeni Dönemde Karadeniz’i Ne Bekliyor?
Nüfus uzmanları, Karadeniz’de göç hareketlerinin önümüzdeki yıllarda da devam edeceğini öngörüyor.
Ancak uzaktan çalışma sistemlerinin yaygınlaşması, turizm yatırımları ve bölgesel kalkınma projelerinin tersine göçü artırabileceği değerlendiriliyor.
Özellikle Trabzon, Rize ve Artvin’in doğal yaşam avantajlarının önümüzdeki yıllarda daha fazla kişiyi bölgeye çekebileceği ifade edilirken, genç nüfusun bölgede tutulabilmesi için yeni istihdam alanlarının oluşturulmasının kritik önem taşıdığı belirtiliyor.
