Sudan Ordusu Batı’ya Doğru İlerlemesiyle İç Savaşın Askeri Dengesini Sarsıyor

Sudan ordusunun Kuzey Kurdufan'da yaklaşık dokuz aydır Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) kontrolündeki Bara kentini geri almasının ardından batıya doğru sürdürdüğü operasyonlar, yaklaşık üç yıldır devam eden iç savaşta askerî inisiyatifin giderek ordu lehine geçtiğine işaret ediyor.El Ubeyd çevresindeki baskıyı azaltmaya yönelik harekâtların ardından Kuzey Kurdufan'da peş peşe elde edilen ilerlemeler, çatışmaların ağırlık merkezinin yeniden Kurdufan hattına kaydığını gösterdi.Sudan'da son aylarda yaşanan askerî gelişmelerin ardından Sudan ordusu, ülkenin doğusu ve kuzeyinin büyük bölümünün yanı sıra 'yi kontrol ediyor.Sudan ordusu ve kendisine bağlı halk direniş unsurlarının katılımıyla Kuzey Kurdufan'ın farklı eksenlerinde eş zamanlı kara ve hava harekâtı başlattı.Operasyonlarda yaklaşık dokuz aydır HDK'nin kontrolünde bulunan Bara'nın yanı sıra Um Seyyale, Cebra, Um Garfa ve El-Beraka bölgelerinde kontrol sağlandı.Bara ve çevresinde 27 Temmuz'da düzenlenen operasyonlarda HDK'ye ait 62 savaş aracı imha edilirken, 54 araç da mühimmatıyla ele geçirildi.Kuzey Kurdufan'ın ikinci büyük kenti Bara, Darfur ve Kurdufan bölgelerini Omdurman üzerinden Hartum'a bağlayan ulusal kara yolunun yanı sıra batı eyaletlerini Port Sudan Limanı'na bağlayan ana ticaret ve lojistik koridoru üzerinde bulunuyor.Bu güzergâh, savaş boyunca HDK'nin personel, silah ve mühimmat sevkiyatında kullandığı en kritik kara bağlantılarından biri olarak biliniyor.Bu nedenle Bara, savaş boyunca HDK'nin Darfur'daki birlikleri ile Kurdufan ve Hartum cepheleri arasındaki silah, mühimmat, yakıt ve personel sevkiyatının en önemli geçiş noktalarından biri olarak öne çıktı.Operasyonların Bara ile sınırlı kalmayıp Um Seyyale, Cebra eş-Şeyh ve çevresine uzanması, ordunun hedefinin kontrolü yalnızca Kuzey Kurdufan'da yeniden sağlamak olmadığını gösteriyor.Bu hatta kalıcı hakimiyet kurulması, Batı Kurdufan'a uzanan geçiş güzergâhları üzerinde baskıyı artırırken HDK'nin Darfur'daki birlikleriyle bağlantısını da zorlaştırabilir.Ayrıca Bara ile Um Seyyale arasındaki hattın güvence altına alınması, El Ubeyd çevresindeki güvenlik kuşağını genişleterek ordunun batıya yönelik operasyon kabiliyetini artırabilir.Uzmanlara göre bu gelişmeler, Sudan ordusunun, savaşın ilk dönemindeki savunma ağırlıklı pozisyonundan çıkarak daha koordineli ve geniş çaplı taarruzlar yürüttüğü yeni bir safhaya geçtiğine işaret ediyor.Kuzey Kurdufan'daki ilerleyişin ardından ordunun Batı Kurdufan'daki stratejik geçiş noktalarına yönelmesi, HDK'nin Darfur'daki birlikleriyle kara bağlantısı üzerindeki baskıyı daha da artırabilir.Bu kapsamda Batı Kurdufan'ın önemli ticaret merkezlerinden En-Nehud ile Darfur'a uzanan kara güzergâhları, gelecek dönemde çatışmaların yoğunlaşabileceği bölgeler arasında gösteriliyor.Kurdufan hattındaki ilerlemenin ise Kuzey Darfur'da aylardır şiddetli çatışmaların yaşandığı Faşir çevresindeki askerî dengeyi de dolaylı olarak etkileyebileceği ifade ediliyor.Kuzey Kurdufan'daki gelişmelerin ardından Sudan yönetimi de operasyonların süreceğine ilişkin açıklamalarda bulundu.Savunma Bakanı Hassan Daoud Kabroun, Kurdufan, Mavi Nil ve Darfur cephelerinde önemli saha kazanımları elde edildiğini belirterek, operasyonların HDK'nin kontrolündeki bölgeler geri alınana kadar devam edeceğini söyledi.Darfur Bölgesi Valisi ve Müşterek Kuvvetler lideri Minni Arko Minnawi de Bara ve Um Seyyale'deki ilerleyişin yeni bir aşamanın başlangıcı olduğunu ifade etti.Maliye Bakanı ve Adalet ve Eşitlik Hareketi (JEM) lideri Cibril İbrahim, Kuzey Kurdufan'daki gelişmeleri, ordunun son dönemde elde ettiği en önemli askerî kazanımlardan biri olarak nitelendirdi.​​​​​​​Sudan, 15 Nisan 2023'ten bu yana ordu ile dış destekli HDK arasında şiddetli çatışmalara sahne oluyor.Dünyanın en kötü insani krizlerinden birine yol açan bu çatışmalar, on binlerce Sudanlının hayatını kaybetmesine ve yaklaşık 13 milyon kişinin yerinden edilmesine neden oldu.Özellikle Darfur ve Kurdufan'da milyonlarca kişi gıda, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişimde ciddi güçlük yaşamayı sürdürürken, uluslararası kuruluşlar çatışmaların uzamasının insani tabloyu daha da ağırlaştırabileceği uyarısında bulunuyor.HDK, ülkenin 18 eyaletinden 5'inin merkezini kontrol ederken Sudan ordusu, güney, kuzey, doğu ve orta kesimler dahil olmak üzere kalan 13 eyaletin büyük bölümünde ve başkent Hartum'da hâkimiyetini sürdürüyor.