Türkiye İstatistik Kurumu, 2021-2025 yılları arasındaki Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri'ni yayımladı. Bu veriler, son beş yılda ülkede meydana gelen ölüm sayılarındaki artış ve azalışları, ölüm sebeplerini ve sağlık trendlerini kapsamlı bir şekilde incelemekte. Önemli olaylar, örneğin COVID-19 pandemisi ve depremler, ölüm oranlarında belirgin dalgalanmalara yol açtı. Dolaşım sistemi hastalıkları, bu beş yıllık süreçte en yüksek ölüm sebebi olarak değerlendirilmeye devam etti.
Beş Yıllık Ölüm İstatistikleri
Çalışmalara dayanan verilere göre, en yüksek ölüm kaydı 2021 yılında 565 bin 594 ile gerçekleşti. COVID-19’un etkilerinin sürdüğü bu yılın ardından 2022’de ölüm sayısı 504 bin 839’a düşerken, 2023 yılına gelindiğinde Kahramanmaraş merkezli depremler sebebiyle bu rakam 525 bin 814’e yükseldi. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) raporuna göre, bu depremler sonucunda 45 bin 784 vatandaş hayatını kaybetti. 2024 yılında ise ölüm sayısının 489 bin 361’e gerilemesi gözlemlenirken, 2025 yılında bu sayının 491 bin 684 olarak kaydedilmesi, son iki yılda sağlık durumu açısından daha olumlu bir tablo sergiledi.
Kaba Ölüm Hızındaki Değişimler
Kaba ölüm hızına bakıldığında, 2021’deki binde 6,7 oranı, 2022 yılında binde 5,9’a düştü. 2023 yılında yaşanan depremin etkisiyle bu oran yeniden yükselerek binde 6,2’ye ulaştı. 2024 ve 2025 yıllarında ise bu rakam binde 5,7 olarak sabitlendi. Bu veriler, yıllar bazında bir istikrar göstermesine rağmen, olağanüstü olayların etkisiyle zaman zaman yükselebileceği gerçeğini ortaya koyuyor.
Ölümlerin Nedeni: Dolaşım Sistemi Hastalıkları
Son beş yılda ölümlerin en önemli kaynağı yine değişmedi. Dolaşım sistemi hastalıkları, 2021'de ölümlerin yüzde 33,4'ünü, 2022'de yüzde 35,4'ünü, 2023'te yüzde 33,4'ünü, 2024'te yüzde 36,0'ını ve 2025’te yüzde 34,7'sini oluşturdu. İkinci sırada yer alan tümörler ise, ölüm oranlarının beş yıllık süreçte yüzde 14'ten yüzde 16'ya çıktığını gösteriyor. Üçüncü sırada solunum sistemi hastalıkları yer almakta ve bu gruptaki ölümler ise son yıllarda yüzde 15 seviyesine yaklaşmış durumda.
Dolaşım Sistemi Hastalıkları Neden Öne Çıkıyor?
Verilere göre, Türkiye'de ölümlerin en büyük nedeni sürekli şekilde aynı kalmış durumda. Dolaşım sistemi hastalıkları, genel ölüm oranının yaklaşık üçte birini oluşturarak yıl boyunca hep ön planda yer alıyor. Bu hastalıklar arasında, kalbi besleyen damarların daralmasına veya tıkanmasına neden olan iskemik kalp hastalıkları en büyük payı almakta. Diğer kalp rahatsızlıkları ve beyin damar hastalıkları da önemli bir risk sunuyor. Uzmanlar, bu hastalıkların nedenlerini sayarken, yaşlanma, hipertansiyon, şeker hastalığı, obezite, sigara kullanımı, hareketsiz yaşam tarzı ve sağlıksız beslenmenin dikkat çeken faktörler arasında bulunduğunu aktarılıyor.
Uzmanlardan Öneriler
Kardiyoloji uzmanları, dolaşım sistemi hastalıkları riskini azaltmak için tansiyon, kan şekeri ve kolesterol seviyelerinin düzenli olarak kontrol edilmesini öneriyor. Bunun yanı sıra, sigara alışkanlıklarından kaçınılması, tuz ve doymuş yağ alımının azaltılması, sebze ve meyve ağırlıklı bir diyet benimsenmesi, haftada en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite yapılması ve ideal bedensel kilonun korunması büyük önem taşıyor. Ayrıca, göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı ya da ani güçlü kaybı gibi belirtiler ile karşılaşıldığında sağlık kuruluşuna başvurulmasının gerekliliği de önemle vurgulanıyor.
Kronik Hastalıkların Etkisi
Son beş yıllık istatistikler, olağanüstü olayların ölüm sayılarını etkilediğini ortaya koyarken, kronik hastalıkların Türkiye'deki ölüm nedenleri arasındaki etkisinin değişmediğini göstermekte. Dolaşım sistemi hastalıkları ile kötü huylu tümörler her yıl sağlık raporlarında ilk iki sırayı korudu. Uzmanlar, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının artırılması, düzenli sağlık kontrollerinin teşvik edilmesi ve sağlık risk faktörlerinin azaltılması gerektiğine işaret ediyor. Bu stratejilerin, bu hastalıklar nedeniyle yaşanan ölümlerin azaltılmasında belirleyici bir rol oynayacağını vurguluyorlar.
