Türkiye’nin dünya çay üretiminde ilk beş ülke arasında yer aldığını hatırlatan Önder, kişi başı tüketimde ise 3,5 kilogram ile başı çektiğini, tüketimi karşılamak içinde yıllık 20 bin ton dolayında ithalat yapıldığını ifade etti. Türkiye’de çay üretiminin iklim koşullarına bağlı olarak yıldan yıla değiştiğini anlatan Önder, son yıllarda etkisini daha fazla hissettiren küresel ısınmanın üretim ve rekolte üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.
Önder, Ticaret Borsası, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı ve Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı destekleriyle yapılan ve 2022 yılında hizmete açılan Rize Çay Çarşısı’nın yalnızca bir ticaret merkezi değil, aynı zamanda turistik bir cazibe noktası olarak tasarlandığını belirtti. Önder, “Rize’deki çay üreticilerinin yer aldığı, fabrikaların en iyi ürünlerini getirdiği, yeşil çaydan, çay çiçeğine dek birçok çeşidin satıldığı bir merkez kurma fikriyle yola çıktık. Bunu simgesel bir yapı ile destekledik ve dünyanın en büyük çay bardağını Rize’de inşa ettik. Uluslararası basında da yer alan bu proje, kent turizmine önemli katkı sağladı” dedi.
Yedi katlı 30 metrelik dev çay bardağı
Rize mimarisine uygun inşa edilen ve içinde 35 iş yerinin yer aldığı projenin yedi katlı ve 30 metre yüksekliğinde dev bir çay bardağı şeklinde olduğunu söyleyen Önder, “ Yapının içinde 3D sinema, sanat galerileri ve çayın hikâyesini anlatan deneyim alanları oluşturduk. Ayrıca ebru ve hat sanatının bir arada sergilendiği özel koleksiyonlarımız var. Rize’ye gelen herkesin görmek istediği bir simge haline geldi” ifadelerini kullandı.
Çay Çarşısı’nın ziyaretçilere doğrudan üreticiden alışveriş imkânı sunduğunu belirten Önder, “Burada satışlar komisyonsuz. Aracısız şekilde en kaliteli çayı almak mümkün. Yeme-içme alanları, çocuk oyun parkları, fotoğraf çekme alanları ve değirmen gibi bölümleri ile ailelerin hoş vakit geçirebileceği bir merkez oluşturduk. Misafirler, çarşı içinde 2 saatlik bir deneyim yaşayabiliyor ” diye konuştu.
Çarşıda Karadeniz kültürü yaşatılıyor
Karadeniz kültürünün Rize Çay Çarşısı’nda yaşatıldığını ifade eden Önder, çarşıda ayrıca tulum ve kemençe eşliğinde etkinlikler düzenlendiğini belirterek, “Burası sadece bir alışveriş noktası değil, aynı zamanda bir kültür merkezi. Ziyaretçiler burada hem çayı tadıyor hem de Karadeniz’in ruhunu hissediyor” dedi.
Çayın ülkemiz sosyal yaşamında da önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Önder, “Bizim kültürümüzde çay, misafirperverliğin simgesidir. Birlikte çay içmediğimiz insanı tanımış saymayız. Her sabah ‘Çay hazır’ dendiğinde hayatın başladığını anlarız. Bu nedenle bu kültürü korumak ve gelecek nesillere aktarmak hepimizin sorumluluğu” ifadelerini kullandı.