Rize, zengin orman varlığı sayesinde tarih boyunca ahşap mimarinin yaygın olduğu bir şehir oldu. Özellikle yüksek kesimlerde taş ve beton yerine ahşap tercih edildi. Bu yapıların en bilinen örneklerinden biri ise Karadeniz’e özgü serenderlerdir. Tahıl ve gıda saklamak için yapılan bu yapılar, ustalık gerektiren geçme teknikleriyle inşa ediliyor.
Ahşap ustalığı yalnızca ev yapımıyla sınırlı değil. Kapı, pencere, merdiven, balkon korkulukları ve iç dekorasyon ürünlerinde de el işçiliği ön planda tutuluyor.
Günümüzde Ahşap Ustalığı Sürüyor mu?
Rize’de ahşap ustalığı tamamen kaybolmuş değil ancak geçmişe kıyasla daha sınırlı sayıda usta tarafından icra ediliyor. Özellikle Çamlıhemşin, Ardeşen ve Pazar gibi ilçelerde geleneksel mimariye uygun yapılar inşa edilmeye devam ediyor.
Turizmin gelişmesiyle birlikte butik oteller, bungalov evler ve yayla konaklama tesislerinde ahşap mimariye olan talep yeniden artış gösterdi. Bu durum, bölgedeki ustalara yeni iş alanları oluşturdu.
Gençler Ahşap Mesleğine İlgi Gösteriyor mu?
Ustalar, en büyük sorunun çırak yetişmemesi olduğunu belirtiyor. Sanayi tipi üretim ve hazır malzemelerin yaygınlaşması, el emeğine dayalı ahşap ustalığını zorlaştırıyor. Ancak meslek liseleri ve halk eğitim kurslarında açılan ahşap işleme programları sayesinde mesleğin gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.
Turizm Ahşap Ustalığını Canlandırdı
Özellikle Ayder Yaylası ve çevresinde artan turizm yatırımları, ahşap mimariye olan ilgiyi artırdı. Doğayla uyumlu yapılar tercih eden yatırımcılar, geleneksel ustalarla çalışarak hem estetik hem de dayanıklı yapılar ortaya koyuyor.
Bu gelişme, “Rize’de ahşap ustalığı bitiyor mu?” sorusuna net bir cevap veriyor: Hayır, bitmiyor; ancak dönüşerek devam ediyor.
Sonuç: Geleneksel Sanat Yaşıyor Ama Destek Şart
Rize’de ahşap ustalığı halen devam ediyor. Geleneksel serender yapımı, yayla evleri ve turistik tesis projeleri sayesinde meslek yaşamaya devam etse de ustaların sayısı geçmişe göre azalmış durumda. Kültürel mirasın korunması ve gençlerin bu alana teşvik edilmesi, ahşap ustalığının geleceği açısından büyük önem taşıyor.
Rize’nin simgesi haline gelen ahşap mimari, hem kültürel değer hem de ekonomik kazanç sağlamaya devam ediyor. Karadeniz’in bu asırlık sanatı, doğru destekle gelecek kuşaklara aktarılabilecek güçlü bir miras olarak varlığını sürdürüyor.
