Rize’de Geçmişte Hangi El Sanatları Yaygındı?

Rize’de geçmişte yaygın olan el sanatları, bölgenin coğrafi yapısı, iklimi ve kültürel dokusuyla doğrudan bağlantılıdır. Doğu Karadeniz’in dağlık ve ormanlık yapısı, ahşap işçiliği ve dokumacılığı ön plana çıkarırken; kıyı kültürü ve günlük yaşam ihtiyaçları farklı zanaat dallarının gelişmesini sağlamıştır. Osmanlı döneminden Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar Rize’de birçok geleneksel el sanatı aktif olarak sürdürülmüştür.

1. Ahşap İşçiliği

Rize’de en yaygın el sanatlarının başında ahşap işçiliği gelmektedir. Bölgenin zengin orman varlığı, ustaların farklı teknikler geliştirmesine imkân tanımıştır.

Serender (nayla) yapımı

Ahşap ev süslemeleri

Oyma kapı ve pencere kanatları

Sandık ve ev eşyaları üretimi

Özellikle serender adı verilen yüksek ahşap yapılar, Rize’nin geleneksel mimarisinin önemli bir parçasıdır. Bu yapılar hem işlevsel hem de estetik özellik taşımaktadır.

2. Sepetçilik

Rize’de geçmişte yaygın olan el sanatlarından biri de sepetçiliktir. Kestane, fındık ve kızılağaç dallarından yapılan sepetler; tarım ürünlerinin taşınmasında ve günlük yaşamda kullanılmıştır.

Sepetçilik, özellikle köylerde geçim kaynağı olan zanaatlar arasında yer almıştır. Farklı boyutlarda ve kullanım amaçlarına göre üretilen sepetler, dayanıklılığıyla bilinir.

3. Dokumacılık ve Rize Bezi

Rize’de geleneksel dokumacılık önemli bir yer tutar. Özellikle “Rize bezi” olarak bilinen keten dokuma kumaş, bölgenin en bilinen ürünlerinden biridir.

Peştamal

Örtü

Günlük kıyafet kumaşı

Rize bezi, dayanıklılığı ve doğal yapısıyla tercih edilmiştir. Bu dokuma geleneği uzun yıllar evlerdeki tezgâhlarda sürdürülmüştür.

4. Bakırcılık

Karadeniz bölgesinde yaygın olan bakırcılık, Rize’de de önemli bir el sanatıydı.

Bakır kazan

Tencere

Sini ve tepsi

Çaydanlık

Özellikle mutfak eşyalarının üretiminde bakır ustaları önemli rol oynamıştır. Bakırcılık hem yerel kullanım hem de ticari satış açısından değerliydi.

5. Silah ve Bıçak Yapımı

Rize ve çevresinde geçmişte bıçakçılık ve silah yapımı da bilinen zanaatlar arasındaydı. Özellikle el yapımı bıçaklar ve tabancalar, ustaların maharetini yansıtmaktadır.

Bu el sanatı, hem savunma ihtiyacından hem de kültürel geleneklerden beslenmiştir.

6. Taş İşçiliği

Rize’nin kırsal kesimlerinde ev yapımında kullanılan taşların işlenmesi de önemli bir zanaattı. Özellikle köprü, cami ve ev temellerinde taş ustalarının emeği görülmektedir.

İLGİLİ HABERLER