Karadeniz Kültürünün Vazgeçilmez Sesi: Tulum
Rize’de tulum, sadece bir müzik aleti değil aynı zamanda bölgenin kültürel kimliğinin önemli bir parçası olarak görülüyor. Özellikle yaylalarda düzenlenen şenliklerde, horon halkalarının ortasında duyulan tulum sesi Karadeniz insanının coşkusunu ve yaşam enerjisini yansıtıyor.
Geçmişte hemen her köyde tulum çalabilen bir usta bulunurken bugün bu sayının ciddi şekilde azaldığı ifade ediliyor. Ustalar, tulum yapımının ve icrasının zahmetli olması nedeniyle gençlerin bu alana eskisi kadar ilgi göstermediğini belirtiyor.
Rize’de Tulum Geleneğini Yaşatan Ustalar
Rize ve çevresinde tulum kültürünü yaşatmaya devam eden bazı önemli isimler bulunuyor. Bu ustalar hem düğünlerde hem de kültürel etkinliklerde tulum çalarak geleneğin sürmesini sağlıyor.
Öne çıkan bazı tulum ustaları arasında şunlar yer alıyor:
Remzi Güney
Hüseyin Dilber
Mehmet Ali Karadeniz
Ali Rıza Yılmaz
İsmail Kahraman
Bu ustalar yalnızca tulum çalmakla kalmıyor, aynı zamanda gençlere tulum öğretmeye çalışarak geleneğin devam etmesi için çaba gösteriyor.
Tulum Kültürü Neden Tehlikede?
Uzmanlara göre tulum geleneğinin zayıflamasının birkaç önemli nedeni bulunuyor:
Gençlerin modern müzik türlerine yönelmesi
Tulum yapımının zor ve zahmetli olması
Usta–çırak geleneğinin zayıflaması
Kırsal yaşamın azalması
Bu durum, Karadeniz’in köklü müzik mirasının gelecek nesillere aktarılmasını zorlaştırıyor.
Yaylalarda Tulumun Sesi Hâlâ Yankılanıyor
Her ne kadar tulum ustalarının sayısı azalsa da Rize’de özellikle yayla şenlikleri, düğünler ve kültürel festivallerde tulumun sesi hâlâ yankılanmaya devam ediyor. Ustalar, bu geleneğin tamamen kaybolmaması için gençlerin tulum öğrenmesi gerektiğini vurguluyor.
Kültür araştırmacılarına göre tulum, yalnızca bir enstrüman değil aynı zamanda Karadeniz’in hafızası olarak kabul ediliyor. Bu nedenle tulum ustalarının desteklenmesi ve gençlerin bu kültüre teşvik edilmesi büyük önem taşıyor.
