Kimlik Avı (Phishing) Nedir?
Kimlik avı, genellikle e-posta, sahte web siteleri veya anlık mesajlar yoluyla gerçekleştirilen bir sosyal mühendislik saldırısı türüdür. Bu saldırıların amacı, kullanıcıların kişisel bilgilerini, banka hesap bilgilerini, şifrelerini veya kredi kartı numaralarını ele geçirmektir. Saldırganlar, meşru gibi görünen kurumlar adına sahte iletişim yolları kullanarak kullanıcıları kandırır.
Kimlik Avı Türleri Nelerdir?
1. Klasik E-posta Kimlik Avı
Bu en yaygın yöntemdir. Kullanıcılara, güvenilir görünen bir kaynaktan gönderilen e-postalarda, bir bağlantıya tıklamaları veya bilgi girmeleri istenir.
2. Spear Phishing (Hedefe Yönelik Kimlik Avı)
Belirli kişi veya kuruluşları hedef alır. Saldırgan, hedef hakkında önceden bilgi toplar ve özelleştirilmiş mesajlar gönderir.
3. Whaling (Yöneticilere Yönelik Kimlik Avı)
Şirketlerin üst düzey yöneticileri gibi yüksek profilli kişileri hedef alır. Bu tür saldırılar genellikle finansal dolandırıcılık veya kurumsal veri hırsızlığı amacı taşır.
4. Smishing (SMS Yoluyla Kimlik Avı)
Kullanıcılara SMS yoluyla gönderilen sahte mesajlarla kişisel bilgiler talep edilir veya zararlı bağlantılara tıklatılır.
5. Vishing (Sesli Arama Yoluyla Kimlik Avı)
Telefonla yapılan sahte çağrılarla kullanıcıdan hassas bilgiler alınmaya çalışılır. Genellikle banka temsilcisi ya da resmi kurum gibi davranılır.
6. Pharming
Kullanıcıları sahte bir web sitesine yönlendiren daha teknik bir kimlik avı türüdür. DNS zehirleme (DNS poisoning) gibi yöntemlerle çalışır.
Kimlik Avı Saldırı Yöntemleri
- Sahte e-posta ve web siteleri
- Taklit edilmiş domain adresleri
- Sosyal medya üzerinden özel mesajlar
- Zararlı dosya ekleri (PDF, Word, Excel)
- Gerçek kurumların logoları ve dilini taklit eden içerikler
Kimlik Avı Belirtileri Nelerdir?
- Kötü yazılmış veya çeviri hataları içeren mesajlar
- Aniden gönderilen “hesabınız askıya alındı” veya “ödül kazandınız” tarzı bildirimler
- Şüpheli bağlantılar ve dosya ekleri
- Hızlı yanıt talebi içeren e-postalar
- Alan adı benzerlikleri (örneğin: googIe.com – küçük L yerine büyük I kullanımı)
Kimlik Avına Karşı Etkili Korunma Stratejileri
1. E-posta Doğrulama Alışkanlığı
Gelen kutusundaki e-postaların gönderici adresini ve içeriğini dikkatle inceleyin. Bilinmeyen kaynaklardan gelen eklere tıklamayın.
2. Güvenli Bağlantılar Kullanma
HTTPS protokolüne sahip ve bilinen domainlerden gelen bağlantıları tercih edin. Alan adını kontrol edin.
3. Çift Faktörlü Kimlik Doğrulama (2FA)
Hesaplarınızı sadece şifre ile değil, ek bir doğrulama yöntemi ile koruyun. Bu, hesap ele geçirme riskini önemli ölçüde azaltır.
4. Antivirüs ve Güvenlik Yazılımları
Güncel bir güvenlik yazılımı, kimlik avı saldırılarını tespit edebilir ve sizi uyarabilir.
5. Personel Eğitimi (Kurumsal Kullanıcılar İçin)
Özellikle kurumlarda çalışanların sosyal mühendislik saldırılarına karşı eğitilmesi gerekir. Simülasyonlarla farkındalık artırılabilir.
6. Tarayıcı Eklentileri ve Spam Filtreleri
Gelişmiş spam filtreleri ve tarayıcı güvenlik eklentileri kimlik avı girişimlerini engelleyebilir.
Kimlik Avına Uğrarsanız Ne Yapmalısınız?
- Hemen şifrelerinizi değiştirin ve 2FA aktif hale getirin.
- Kredi kartı ve banka işlemlerinizi kontrol edin.
- İlgili kurumlara (banka, iş yeri vb.) durumu bildirin.
- Antivirüs yazılımı ile tam sistem taraması gerçekleştirin.
- Gerekirse adli mercilere başvurun.
Sonuç
Kimlik avı saldırıları, hem bireyler hem de işletmeler için ciddi güvenlik tehditleri oluşturur. Teknolojik savunmalar kadar kullanıcı farkındalığı da hayati önem taşır. Güvenli dijital ortamlar için sürekli güncel kalmak ve bilinçli hareket etmek gereklidir.
