ABD'nin önde gelen beş teknoloji şirketi, yapay zeka altyapıları için yaptıkları yatırımlar nedeniyle nakit üretiminde düşüş yaşamaya hazırlanıyor. Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta ve Oracle’ın yıllık faaliyet nakit akışlarının 2025-2027 döneminde toplamda 340 milyar dolar artması bekleniyor. Ancak, aynı dönem içerisinde bu şirketlerin gerçekleştireceği sermaye harcamalarının 534 milyar doları geçmesi öngörülüyor.
Yatırımların Ölçeği ve Etkisi
Teknoloji devlerinin üretecekleri her 1 dolarlık ilave faaliyet nakdi için yaklaşık 1,57 dolarlık yeni yatırım yapacağı tahmin ediliyor. Bu hesaplama yalnızca yapay zeka ile doğrudan ilgili harcamaları değil, aynı zamanda veri merkezleri, sunucular, ağ ekipmanları, enerji bağlantıları ve bulut altyapısı gibi maliyetleri de içermektedir. 2026 yılı için beş şirketin toplam sermaye harcaması beklentisi, yıl başında 485 milyar dolarken, Temmuz ayında bu tahmin yaklaşık 730 milyar dolara yükselmiştir. Bu artışın arkasında yatan en büyük neden ise yapay zeka modellerini çalıştırmaya yönelik işlem gücü, veri merkezi kapasitesi ve enerji altyapısına yapılan yatırımlardır. Şirket yöneticileri, mevcut talebin mevcut kapasiteleri aştığını dile getiriyor. Ancak yatırımcılar, bu harcamaların gelir ve kâr üzerindeki etkilerini sorgulamaya devam ediyor. Son yıllarda teknoloji firmaları, düşük fiziksel yatırımlarla büyük scale-up’lar yapabiliyorlardı, fakat yapay zeka rekabeti, iş modellerini daha sermaye yoğun veri merkezi yönetimlerine yaklaştırıyor.
Alphabet ve Yüksek Harcamalar
Alphabet'in Google Cloud geliri, 2023'ün ikinci çeyreğinde yüzde 82 gibi çarpıcı bir oranda artarak 24,8 milyar dolara ulaştı. Şirketin bulut birimi, tarihinin en güçlü büyüme dönemlerinden birini yaşamış durumda. Ancak, bu güçlü gelire rağmen Alphabet, 2026 yılına yönelik sermaye harcaması tahminini 15 milyar dolar artırarak 195–205 milyar dolar aralığına çekti. Yüksek harcamalar, şirketin ikinci çeyrekte 5,9 milyar dolarlık negatif serbest nakit akışı açıklamasına neden oldu. İlk kez nakit tüketen bir çeyrek kaydederek hisseleri olumsuz etkilemesiyle gündeme geldi. Alphabet yönetimi, veri merkezi yatırımlarının son üç yıl içerisinde kayda değer bir şekilde arttığını ancak müşteri taleplerinin bu kapasiteyi aştığını belirtiyor.
Microsoft'un Yatırımları ve Nakit Akışı
Microsoft, son mali çeyreğinde 35,8 milyar dolarlık faaliyet nakit akışı elde etti. Ancak, sermaye harcamaları finansal kiralamalar dahil 37,5 milyar dolara ulaşmış durumda. Yapay zeka işinin yıllık gelirinin 37 milyar doları geçmesi, yapılan yatırımların ticari bir karşılık bulmaya başladığını göstermektedir. Fakat, altyapı harcamalarının işletme nakdini aşması, yatırımcıları serbest nakit akışına yönlendirmiş durumdadır. Microsoft, veri merkezi ve işlemci kapasitelerini artırma çabası içindeyken, amortisman giderleri de yükselmektedir. Harcamaların, gelirden daha hızlı bir şekilde artması durumunda kâr artışının nakit üretimine aynı oranda yansımaması risk taşımaktadır.
Amazon'un Nakit Durumu ve Yatırımları
Amazon'un son 12 aylık faaliyet nakit akışı yüzde 30 artarak 148,5 milyar dolara kadar çıkmış olsa da, serbest nakit akışı yalnızca 1,2 milyar dolara gerilemiştir. Bu durum, AWS için yapılan veri merkezi yatırımları, yapay zeka sunucuları ve lojistik harcamalarının büyük bir rol oynadığını göstermektedir. AWS gelirinin ilk çeyrekte yüzde 28 oranında büyümesi, bu harcamaların karşılığının alınmaya başlandığını gösterse de, faaliyet nakdindeki artışın serbest nakit akışına geçememesi, Amazon'un yatırım temposunun ulaştığı seviyenin ciddi olduğunu ortaya koyuyor. Şirketin yeni bilançosunda, sermaye harcamaları, AWS büyümesi ve nakit akışı birlikte izlenmeye başlanacaktır.
Oracle'ın Borçlanma Stratejisi
Oracle'da, sermaye harcamalarının faaliyet nakdine oranı 2022 mali yılında yüzde 47 seviyesindeydi, ancak Mayıs ayında sona eren 2026 mali yılı itibarıyla bu oran yüzde 174'e fırladı. Şirket, geçtiğimiz mali yılda 55,7 milyar dolarlık sermaye harcaması gerçekleştirdi. Aynı dönemde elde edilen nakit miktarı ise sadece 32 milyar doları buldu. Bunun sonucunda, Oracle’ın serbest nakit akışı negatif hale geldi. Şirket, bulut altyapı yatırımlarını finanse etmek için borçlanma ve hisse ihracı gibi yöntemlerle 45-50 milyar dolar kaynak yaratmayı planlamakta. Bu yüksek finansman ihtiyacı, Oracle hisselerinde olumsuz bir baskı oluşturmuş durumda. Şirket hisseleri yıl başından bu yana yüzde 36 değer kaybederken, yapay zeka altyapısının gelir getirip getiremeyeceği en önemli tartışma konularından bir tanesi haline geldi.
Tesla'nın Büyüme ve Nakit Tüketimi
Tesla, ikinci çeyrekte 480 bin 126 araç teslim ederek yıllık bazda önemli bir artış sağlamayı başardı. Şirketin geliri, 28,24 milyar dolara ulaşarak piyasa tahminlerini geride bıraktı. Ancak, sermaye harcamaları 5,8 milyar dolara yükselmiş durumda; bu tutar, hem geçen yılın aynı döneminin hem de ilk çeyreğin iki katından fazladır. Yapay zeka, otonom sürüş, robotaksi ve insansı robot yatırımlarına yönelen Tesla, serbest nakit akışını 1,1 milyar dolar negatif seviyeye çekti ve bu durum, şirketin iki yılı aşkın bir süre sonra ilk kez nakit tüketmesine neden oldu. Araç başına ortalama gelir ise 45 bin 345 dolardan 42 bin 730 dolara gerileyerek ana otomobil işindeki marj baskısına işaret etmektedir. Yeni teknoloji yatırımlarının finansmanını sağlamak zorlaşırken, Tesla'nın geleceği için zorlu bir dönem başlamış durumda.
Piyasa Duyarlılığı ve Gelecek Beklentileri
Alphabet ve Tesla'nın finansal sonuçlarının ardından teknoloji hisselerinde ciddi bir satış dalgası görüldü. Tesla hisseleri yüzde 14’ün üzerinde, Alphabet hisseleri ise yaklaşık yüzde 7 değer kaybetti. Bu iki şirket, S&P 500 endeksinin toplam piyasa değerinin yüzde 30’una tekabül ediyor. Birkaç hissenin satışa sunulması, endekslerdeki dalgalanmayı artırmakta. Önümüzdeki haftada Meta, Microsoft, Apple ve Amazon'un bilançolarının açıklanması planlanıyor. Yatırımcılar, gelir artışından ziyade sermaye harcamaları tahminlerini, veri merkezi yatırımları ve serbest nakit akışlarını dikkatle izleyecek. Yapay zeka yatırımlarının önümüzdeki iki veya üç yıl içinde ek gelir, yüksek marj ve sağlam nakit üretimi sağlaması bekleniyor. Ancak bu finansal getirilerin gecikmesi, piyasanın teknoloji şirketlerinin yatırım döngüsünün aşırı büyüyüp büyümediğini sorgulamasına yol açabilir.
