Anadolu mutfağının en özel ve doyurucu yemeklerinden biri olan analı kızlı, bulgurlu köfteleri, kıymalı iç harcı, nohut ve etin buluştuğu nefis lezzetiyle sofraların baş tacı oluyor. Büyük içli köfteler ile minik bulgur köftelerinin aynı tencerede buluşmasıyla hazırlanan bu geleneksel tarif, özellikle kalabalık aile sofralarına çok yakışıyor. Peki, analı kızlı nasıl yapılır, köftelerin dağılmaması için nelere dikkat edilmeli? İşte adım adım tam ölçülü analı kızlı tarifi...
Analı Kızlı Nedir?
Analı kızlı; özellikle Adana, Malatya ve çevresinde farklı tariflerle karşımıza çıkan, bulgur köftesi temelli geleneksel yemeklerden biridir.
Yemeğe adını veren en önemli özellik ise iki farklı büyüklükte köftenin kullanılmasıdır. İçine kıymalı harç doldurulan büyük köfteler "ana", küçük ve genellikle içsiz hazırlanan köfteler ise "kız" olarak adlandırılır.
Nohut, et ve salçalı suyuyla birleştiğinde oldukça doyurucu bir ana yemek ortaya çıkar.
Analı Kızlı İçin Gerekli Malzemeler
Dış köftesi için:
- 1,5 su bardağı ince bulgur
- 1 adet yumurta
- 3 yemek kaşığı un
- Tuz
- Bulguru ıslatmak için ılık su
- İsteğe göre az miktarda salça
İç harcı için:
- 200 gram kıyma
- 1 adet orta boy kuru soğan
- Toz kırmızı biber
- Karabiber
- Tuz
Yemeğin suyu için:
- 200 gram haşlanmış kuşbaşı et
- 1 su bardağı haşlanmış nohut
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- Sıvı yağ
- Yeteri kadar et suyu
- Tuz
- İsteğe göre limon suyu
Analı Kızlının Bulgurlu Hamuru Nasıl Yapılır?
İnce bulguru geniş bir yoğurma kabına alın. Üzerine kontrollü şekilde ılık su gezdirin ve bulgurun yumuşaması için bir süre bekleyin.
Yumuşayan bulgura tuz ve isteğe göre az miktarda salça ekleyin. Ellerinizi ara sıra ıslatarak bulguru yoğurmaya başlayın.
Karışım toparlanmaya başladığında yumurta ve unu ekleyin.
Hamuru, içli köfte hamuruna benzeyen ve kolay şekil alabilen bir kıvama ulaşıncaya kadar yoğurmaya devam edin.
Kıymalı İç Harç Nasıl Hazırlanır?
Kuru soğanı mümkün olduğunca küçük doğrayın.
Tavaya kıymayı ve soğanı alarak kavurun. Kıyma suyunu salıp çekene ve soğanlar tamamen yumuşayana kadar pişirin.
Tuz, karabiber ve kırmızı toz biber ekleyerek karıştırın.
Hazırladığınız kıymalı harcı ocaktan alın ve tamamen soğumaya bırakın. Sıcak harçla köfte doldurmak şekillendirme işlemini zorlaştırabilir.
Analı Kızlı Köfteleri Nasıl Şekillendirilir?
Hazırladığınız bulgurlu hamurdan ceviz büyüklüğünde parçalar koparın.
Elinizi hafifçe ıslatın ve hamuru avucunuzda yuvarlayın. Parmağınızla ortasını açarak küçük bir çukur oluşturun.
İçerisine kıymalı harçtan koyun ve hamurun ağzını dikkatlice kapatın. Ardından yeniden yuvarlayarak pürüzsüz bir köfte elde edin.
Bunlar yemeğin "ana" köftelerini oluşturacak.
Kalan bulgurlu harçtan ise fındık büyüklüğünde parçalar koparıp avucunuzun içerisinde yuvarlayın. İç harç kullanılmadan hazırlanan bu küçük köfteler de tarifin "kızları" olacak.
Köftelerin Dağılmaması İçin Ne Yapılmalı?
Analı kızlı yaparken en fazla dikkat edilmesi gereken noktalardan biri köftelerin pişerken parçalanmaması.
Bunun için bulgurlu harcın çok iyi yoğrulması gerekiyor. Hamur elinizde sıkıldığında çatlamadan şekil alabilmeli.
Hamur çok kuruysa ellerinizi hafifçe ıslatarak yoğurmaya devam edebilirsiniz. Ancak bir anda fazla su eklemek hamurun yumuşamasına ve köftelerin pişerken dağılmasına yol açabilir.
Köftelerin dış yüzeyinde çatlak bırakmamaya da dikkat edin.
Köfteler Nasıl Haşlanır?
Geniş bir tencerede su kaynatın. İçerisine biraz tuz ve isteğe göre limon suyu ekleyin.
Hazırladığınız büyük ve küçük köfteleri kaynar suya dikkatlice bırakın.
Köfteleri gereğinden fazla karıştırmadan kontrollü şekilde haşlayın. Pişen köfteleri kevgir yardımıyla sudan çıkararak bir kenara alın.
Analı Kızlının Suyu Nasıl Hazırlanır?
Yemeği hazırlayacağınız tencereye bir miktar sıvı yağ ekleyin.
Üzerine domates salçasını koyarak çiğ kokusu çıkana kadar kavurun. Ardından önceden haşladığınız kuşbaşı eti ve nohudu ilave edin.
Malzemelerin üzerine yeteri kadar sıcak et suyu dökün.
Karışımı bir süre kaynatarak et, nohut ve salçalı suyun lezzetlerinin birbirine geçmesini sağlayın.
Köfteleri En Son Ekleyin
Salçalı et suyu kaynadıktan sonra önceden haşladığınız analı kızlı köftelerini tencereye dikkatlice aktarın.
Köfteleri ekledikten sonra kaşıkla sert şekilde karıştırmak yerine tencereyi hafifçe sallayabilirsiniz.
Bütün malzemeleri birlikte kısa süre kaynatın. Köfteler salçalı et suyunun lezzetini aldığında yemeği ocaktan çıkarabilirsiniz.
Analı Kızlının Püf Noktaları
Tam kıvamında analı kızlı hazırlamak için bulgurlu hamuru sabırla yoğurmak gerekiyor. Köftelerin üzerinde çatlak kalmaması, pişerken açılmalarını önlemeye yardımcı olur.
Kıymalı iç harcın tamamen soğumasını beklemek de şekillendirmeyi kolaylaştırır.
Yemeğin suyunda hazır su yerine et suyu kullanmak ise daha yoğun bir lezzet elde edilmesini sağlar.
Köfteleri tencereye ekledikten sonra fazla karıştırmamak da dağılmalarını önleyen önemli noktalardan biridir.
Analı Kızlı Çorba mı, Yemek mi?
Analı kızlı kimi tariflerde çorba, kimilerinde ise sulu ana yemek olarak adlandırılıyor. Hazırlama biçimi ve kullanılan su miktarı yöresel tariflere göre değişebiliyor.
Et, nohut ve içli köfteleri nedeniyle oldukça doyurucu olduğu için tek başına ana yemek olarak da rahatlıkla servis edilebilir.
Anadolu Sofralarından Gelen Geleneksel Lezzet
İçi kıymalı büyük köfteleri, minik bulgur köfteleri, nohutları ve et suyuyla analı kızlı, hazırlanması biraz emek istese de ortaya çıkan lezzetiyle sofraların en özel yemeklerinden biri.
Yanında ayran, salata veya turşuyla servis ederek geleneksel ve doyurucu bir sofra hazırlayabilirsiniz.
