İstanbul Başakşehir’de bir okulda yaşanan bıçaklı saldırıda bir öğrencinin hayatını kaybetmesi ve 8 öğrencinin yaralanması, son dönemde peş peşe yaşanan okul saldırılarını yeniden gündeme getirdi.
Şanlıurfa, Kahramanmaraş, Manisa ve Osmaniye’nin ardından yaşanan son olay, bu saldırıların tesadüf mü yoksa “sosyal bulaşma” adı verilen taklit davranışların sonucu mu olduğu sorusunu gündeme taşıdı.
KRİTİK 13 GÜN
Milliyet’ten Ozan Ömer Kadüker’in haberine göre, uzmanlar, okul saldırılarının ayrıntılı şekilde haberleştirilmesi ve sosyal medyada yoğun biçimde paylaşılması, bazı kişilerde benzer eylemleri taklit etme eğilimini artırabildğini ifade ediyor. Araştırmalar, bir okul saldırısının ardından bu etkinin yaklaşık 13 gün sürebildiğini gösteriyor.
SALDIRILAR TAKLİT EDİLEBİLİYOR
İstanbul Kültür Üniversitesi Adalet ve Suç Laboratuvarı Kurucu Direktörü Doç. Dr. Ayhan Erbay, ABD verileriyle yapılan bir araştırmada okul saldırılarının ortalama 13 gün boyunca “bulaşıcı” kaldığının görüldüğünü söyledi.
Erbay, başka bir araştırmada ise haber yoğunluğu arttıkça sonraki saldırıların da artabildiğinin ve bu etkinin 4 ila 10 gün sürdüğünün ortaya konulduğunu belirtti.
SOSYAL MEDYA GÖRÜNÜRLÜĞÜ RİSKİ ARTIRABİLİYOR
Uzmanlara göre sosyal medya, okulda başlayan sorunların okul sonrasında da devam etmesine neden olabiliyor. Hakaret, dışlama ve küçük düşürme gibi davranışlar dijital ortamda sürdüğü gibi, şiddet görüntülerinin kaydedilip paylaşılması da olayların etkisini büyütebiliyor.
Bu durum bazı gençler açısından şiddeti yalnızca öfkenin dışa vurumu olmaktan çıkarıp dikkat çekme, görünür olma veya güç gösterisine dönüştürebiliyor.
Ancak uzmanlar, sorunun yalnızca sosyal medyaya bağlanmaması gerektiğini de vurguluyor. Akran zorbalığı, aile içi sorunlar, dışlanma, gelecek kaygısı, aidiyet eksikliği ve kesici ya da ateşli silahlara erişim gibi etkenlerin de şiddet davranışında rol oynayabileceği belirtiliyor.
SALDIRGANLARIN KAHRAMANLAŞTIRILMASINA DİKKAT
Sosyal medyada bazı kullanıcıların saldırganları öven paylaşımlar yaptığı, saldırganların fotoğraflarını profil fotoğrafı olarak kullandığı ve saldırı görüntülerini dolaşıma soktuğu görülüyor.
Uzmanlara göre saldırganların bu şekilde öne çıkarılması, bazı kişilerde “ben de benzer bir eylemle dikkat çekebilirim” düşüncesini oluşturabiliyor.
Can kayıplarının bir “skor” gibi ele alınması veya saldırıların birbirleriyle kıyaslanması da taklit davranışları teşvik edebilecek unsurlar arasında gösteriliyor.
HABERLERDE DETAYLARA DİKKAT EDİLMELİ
Uzmanlar, okul saldırılarının haberleştirilmesinde kullanılan dilin de önemli olduğuna dikkat çekiyor.
Olayın nasıl gerçekleştirildiğine ilişkin teknik ayrıntıların verilmemesi, saldırıların “en ölümcül” gibi ifadelerle kıyaslanmaması ve olayların tek bir nedene indirgenmemesi gerektiği belirtiliyor.
Haberlerde odağın saldırgan yerine mağdurlara, olayın sonuçlarına, müdahale sürecine ve ailelerin alabileceği önlemlere kaydırılmasının daha doğru olacağı ifade ediliyor.
SON DÖNEMDEKİ OKUL SALDIRILARI
Son dönemde Türkiye’nin farklı şehirlerinde de okul saldırıları yaşandı.
14 Nisan’da Şanlıurfa’daki Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde saldırı meydana geldi.
15 Nisan’da Kahramanmaraş’taki Ayser Çalık Ortaokulu’nda yaşanan saldırıda 12 kişi hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı.
22 Eylül’de Manisa’daki İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yakınında silahlı saldırı düzenlendi.
28 Eylül’de ise Osmaniye’de Farabi Anadolu Lisesi’nin bahçesinde bir öğretmen silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti.
