Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.
Ticaret Bakanlığı, Türkiye Ürün İhtisas Borsası’nda (TÜRİB) gerçekleştirilen aracılık faaliyetleri ile aracıların gözetim ve denetimine ilişkin yönetmelikte değişikliğe gitti.
Ticaret Bakanlığı ile Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından birlikte hazırlanan “Türkiye Ürün İhtisas Borsasında Aracılık Faaliyetleri ile Aracıların Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Düzenlemeyle borsada işlem görebilecek vadeli işlem sözleşmelerinin kapsamı genişletilirken aracıların kendi hesaplarına gerçekleştirebileceği işlemler, elektronik ürün senetlerinin alım satımına ilişkin istisnalar ve aracı kuruluşların borsa üyelik şartları yeniden düzenlendi.
Yönetmeliğin tanımlar bölümünde yapılan değişiklikle Türkiye Ürün İhtisas Borsası, ürünlerin, elektronik ürün senetlerinin (ELÜS) ve vadeli işlem sözleşmelerinin işlem gördüğü borsa olarak tanımlandı.
Vadeli işlem sözleşmelerinin kapsamı da yeniden belirlendi.
Buna göre ürünlerin ve bu ürünleri temsil eden elektronik ürün senetlerinin yanı sıra elektronik ürün senedi işlemlerine dayalı olarak borsa tarafından düzenli biçimde hesaplanan endeksler ve benzeri dayanak varlıklar da vadeli işlem sözleşmelerine konu olabilecek.
Söz konusu sözleşmeler, belirli bir vadede önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte alım veya satım yükümlülüğü doğuracak.
Yönetmeliğin 12’nci maddesine eklenen hükümle aracıların işlem yetkileri genişletildi.
Yeni düzenlemeye göre aracılar, borsada elektronik ürün senetlerine dayalı vadeli işlem sözleşmelerinde kendi nam ve hesaplarına işlem gerçekleştirebilecek.
Böylece aracıların yalnızca müşteriler adına işlem gerçekleştirmesinin ötesinde, ELÜS’e dayalı vadeli işlem sözleşmelerinde kendi hesaplarına pozisyon almalarına da olanak tanındı.
Yönetmelikte, aracıların elektronik ürün senetlerini doğrudan kendi nam ve hesaplarına alıp satamayacağına ilişkin hüküm korundu.
Ancak bu yasağın uygulanmayacağı durumlar yeniden düzenlendi.
Buna göre aracıların müşteri işlemlerini gerçekleştirirken hatalı emir iletmesi sonucunda oluşan işlemlerin düzeltilmesi amacıyla yaptığı alım satımlar yasak kapsamında değerlendirilmeyecek.
Ayrıca vadeli işlem sözleşmelerinin uzlaşma şekline bağlı olarak aracılara teslim edilen elektronik ürün senetlerinin alınıp satılması da istisna kapsamında olacak.
Borsa tarafından işlemlere konu edilebilen asgari ELÜS miktarının altında ürünü bulunan müşterilerin talepleri doğrultusunda, bu senetlerin aracılar tarafından alınıp satılmasına da izin verilecek.
Böylece aracılar, elektronik ürün senetlerinde kendi hesaplarına serbestçe alım satım yapamayacak ancak yönetmelikte belirtilen sınırlı durumlarda işlem gerçekleştirebilecek.
Yönetmeliğin 19’uncu maddesinde yer alan 31 Aralık 2026 tarihi, 31 Aralık 2028 olarak değiştirildi.
Böylece söz konusu maddede düzenlenen aracı kuruluşların yetkilendirilmesine ilişkin uygulama süresi iki yıl uzatılmış oldu.
Aynı maddeye eklenen hükümlerle Ticaret Bakanlığı tarafından aracı olarak yetkilendirilen kuruluşların borsada faaliyete başlayabilmesi için borsa üyesi olması zorunlu hale getirildi.
Yeni düzenlemeye göre Bakanlıktan aracılık yetkisi alan kuruluşlar, Türkiye Ürün İhtisas Borsasına üye olmadan aracılık faaliyeti gerçekleştiremeyecek.
Düzenlemeyle borsa üyeliğine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi de Türkiye Ürün İhtisas Borsasının yönergelerine bırakıldı.
Buna göre üyelik şartları, başvuru usulleri, üyelik izni ve üyelerin faaliyetleri boyunca uyması gereken kurallar, borsa tarafından hazırlanacak yönergelerle düzenlenecek.
Ayrıca yönetmeliğin ikinci bölümünde yer alan hükümlerin, 19’uncu madde kapsamında Bakanlık tarafından aracı olarak yetkilendirilen aracı kuruluşlara uygulanmayacağı belirtildi.
Bununla birlikte söz konusu kuruluşların tabi oldukları diğer mevzuat hükümlerinin geçerliliğini koruyacağı hükme bağlandı.
