Rize'de bir dönemin en çok ihtiyaç duyulan mesleklerinden biri olan mühürcülük, bugün tek bir ustanın omuzlarında yaşamını sürdürüyor. Rize merkez Kuyumcular Sokağı'nda yaklaşık 40 yıldır mühür hazırlayan 81 yaşındaki Muhittin Memişoğlu, bir zamanlar 16 kişinin yaptığı mesleği bugün tek başına icra ediyor. Okuryazarlık oranının artması ve dijitalleşmenin yaygınlaşması nedeniyle eski hareketliliğini kaybeden meslek, günümüzde daha çok imza atamayan vatandaşların resmi işlemleri için ihtiyaç duyduğu bir hizmet olarak varlığını sürdürüyor.
16 ustadan geriye sadece Muhittin Memişoğlu kaldı
Mühürcülüğe amcasının yanında başlayan Muhittin Memişoğlu, yıllar içinde mesleğin son temsilcisi haline geldi. Eskiden Kuyumcular Sokağı'nda çok sayıda mühür ustasının bulunduğunu anlatan Memişoğlu, bugün o günlerden geriye yalnızca kendisinin kaldığını söyledi.
Mesleğin geçmişte oldukça yaygın olduğunu belirten Memişoğlu, "Daha önceden amcam yapardı bu işi. Ben de amcamdan öğrendim. Burada sadece amcam yoktu, toplam 16 kişiydiler. Mühürcülük yaparlardı. Şimdi ise bir tek ben kaldım." ifadelerini kullandı.
ÇAYKUR'un dijitalleşmesi mesleği de değiştirdi
Bir dönem özellikle çay üreticilerinin yoğun olarak mühür kullandığını belirten Memişoğlu, ÇAYKUR'un kayıt ve ödeme sistemlerini dijital ortama taşımasının ardından işlerin büyük ölçüde azaldığını dile getirdi.
Geçmişte günde 150 ila 200 mühür hazırladığını söyleyen usta, "Çay defterlerinde, para alırken ve kayıt işlemlerinde mühür kullanılırdı. ÇAYKUR işlemlerini bankacılık sistemine taşıyınca bu ihtiyaç büyük ölçüde ortadan kalktı." dedi.
Teknolojinin gelişmesi, resmi işlemlerin dijital ortama taşınması ve okuryazarlık oranının yükselmesiyle birlikte mühür kullanımının da önemli ölçüde azaldığı belirtiliyor.
İmza atamayan vatandaşların son adresi
81 yaşındaki Muhittin Memişoğlu, bugün en çok imza atamayan yaşlı vatandaşlara hizmet verdiğini ifade ediyor. Noter tarafından tasdik edilen mühürleri hazırlayan Memişoğlu, vatandaşların resmi işlemlerini kolaylaştırmaya devam ediyor.
Yaklaşık 40 yıldır aynı noktada çalışan usta, her sabah kravatını takıp ceketini giyerek Kuyumcular Sokağı'ndaki yerine geliyor. Mütevazı çalışma ortamını ise şu sözlerle anlatıyor:
"Bir masa ve bir sandalye yeterli. Sabah bankalar açıldığı saatlerde işimin başına geçiyorum. Vatandaşın ihtiyacı olduğunda burada olmaya devam ediyorum."
Kaybolmaya yüz tutan bir zanaatı yaşatıyor
Zaman zaman yetiştirdiği eniştesinin de desteğini alan Muhittin Memişoğlu, unutulmaya yüz tutan mühürcülük mesleğini yaşatmak için çaba gösteriyor. Rize'de geçmişte onlarca ustanın geçim kaynağı olan bu meslek, bugün 81 yaşındaki Memişoğlu'nun emeğiyle ayakta kalmaya çalışıyor.
Dijitalleşmenin birçok geleneksel mesleği dönüştürdüğü günümüzde, Muhittin Memişoğlu'nun küçük çalışma masası yalnızca bir iş yeri değil; aynı zamanda Rize'nin yaşayan meslek hafızasının da son temsilcilerinden biri olma özelliğini taşıyor.
