Sofraların en ferahlatıcı eşlikçisi cacık nasıl yapılır? Asla sulanmayan, tam kıvamında ve sarımsakla lezzetlenen gerçek cacık tarifini, gerekli malzemeleri ve lezzeti doruğa çıkaran tüm püf noktaları öğrenin.
Cacık Malzemeleri
2 su bardağı yoğurt (Mükemmel kıvam için 1 bardağı süzme, 1 bardağı normal yoğurt tavsiye edilir)
2 adet orta boy salatalık
1 su bardağı soğuk su (Kıvamına göre artırılıp azaltılabilir)
2 diş sarımsak
1 tatlı kaşığı tuz
1 tutam taze dereotu
1 yemek kaşığı sızma zeytinyağı
1 tatlı kaşığı kuru nane
Isteğe bağlı 2-3 adet buz küpü
Cacık Nasıl Yapılır?
Salatalıkları bol suda yıkayıp kabuklarını alacalı (çizgili) şekilde soyun.
Salatalıkları rendelemek yerine, yerken diş dişe gelmesi ve sulanmaması için önce uzunlamasına dörde bölün, ardından bıçakla minik küpler halinde doğrayın.
Sarımsakların aromasını iyice vermesi için havanda az miktar tuz ile macun kıvamına gelene kadar ezin veya rendeleyin.
Geniş bir karıştırma kabına aldığınız yoğurdu (veya süzme-normal karışımını), pürüzsüz bir krema kıvamı alana kadar tel çırpıcı ile çırpın.
Çırpılmış yoğurdun üzerine soğuk suyu azar azar ekleyerek istediğiniz akışkanlık kıvamına gelene kadar karıştırın.
Hazırladığınız yoğurtlu baza; ezilmiş sarımsağı, doğranmış salatalıkları, kalan tuzu ve ince kıyılmış dereotunu ekleyip kaşıkla harmanlayın.
Cacığı servis kaselerine paylaştırın, üzerine sızma zeytinyağı gezdirip kuru nane serperek ve dilerseniz buz küpleri ekleyerek soğuk servis yapın.
Cacığın Kıvamını Tutturmak İçin Püf Noktaları
Cacığın o ideal, kaşıkta duran ama aynı zamanda akıcı olan kıvamını yakalamanın ilk kuralı, yoğurt dengesini doğru kurmaktır. Sadece ev yoğurdu kullanmak cacığı kısa sürede ayran kıvamına getirirken, sadece süzme yoğurt kullanmak onu bir mezeye (haydari) dönüştürür. En mükemmel doku için süzme yoğurt ile normal yoğurdu yarı yarıya harmanlamalı ve suyu eklemeden önce bu karışımı pürüzsüz, ipeksi bir hal alana kadar çırpıcayla iyice açmalısınız; suyu ise bu aşamadan sonra yavaş yavaş, kıvamı kontrol ederek eklemek en garantili yöntemdir.
İkinci kritik nokta ise salatalığın işlenişi ve tuzun zamanlamasıdır. Salatalıkları rendelemek yerine bıçakla minik küpler halinde doğramak, sebzenin suyunu gereksiz yere salıp yoğurdu sulandırmasını engeller. Ayrıca tuz, ozmos etkisiyle salatalığın içindeki suyu dışarı çıkardığı için, tuzu mutlaka servisten hemen önce, sofraya otururken eklemelisiniz; eğer tuzu erken atıp cacığı dolapta bekletirseniz, yoğurdunuzun yapısı bozulacak ve istenmeyen duru bir su tabakası oluşacaktır.
Cacık Hangi Yemeklerin Yanına Yakışır?
Cacık, özellikle Türk mutfağının yağlı, salçalı ve baharatlı yemeklerinde damaktaki harareti dengeleyen en ferahlatıcı kurtarıcıdır. Sıcak ana yemek ile buz gibi yoğurdun yarattığı ısı tezatlığı, hem yemeğin lezzetini belirginleştirir hem de sindirimi hafifleterek mideyi rahatlatır. Özellikle yaz aylarında sebze yemeklerinin ve kışın ağır bakliyatların yanında, sofranın eksik parçasını tamamlayan bir lezzet dengeleyicidir.
Cacık en çok şu yemeklerin yanında tüketilir:
Karnıyarık ve Patlıcan Musakka
Zeytinyağlı veya Etli Taze Fasulye
Tereyağlı Pirinç ve Bulgur Pilavı
Kuru Fasulye ve Nohut
Karışık Kızartma (Patates, Biber, Kabak)
Etli Biber Dolması ve Kabak Dolması
Lahmacun ve Kebap Çeşitleri
Mücver
Cacığın Sulanmaması İçin Ne Yapılır?
Cacığın bekledikçe sulanması doğal bir süreçtir çünkü salatalık %96 oranında su içerir ve tuzla temas edince bu suyu bırakır. Bunu geciktirmek için salatalıkların çekirdekli orta kısmını çıkarıp sadece sert kısımlarını doğrayabilir ve tuzu yiyeceğiniz anda ekleyebilirsiniz. Ayrıca süzme yoğurt kullanmak yapıyı daha sağlam tutar.
Cacığa Nane mi Dereotu mu Konur?
Geleneksel tarifte cacığın "içine" ferahlık vermesi için taze dereotu, "üzerine" ise aroma vermesi için kuru nane konur. Ancak damak zevkine göre içine taze nane de kıyılabilir. Dereotu sevmeyenler sadece salatalık ve sarımsakla da hazırlayabilir.
Cacık Ne Kadar Süre Dayanır?
Cacık yapıldığı gün tüketilmelidir. Buzdolabında bekletilirse salatalıklar suyun içinde yumuşar, yoğurt ekşimeye başlar ve sarımsak kokusu ağırlaşır. En fazla 1 gün içinde tüketilmesi önerilir, ertesi güne kaldığında lezzet kalitesi ciddi oranda düşer.
Cacık Buzla Servis Edilir mi?
Özellikle sıcak yaz günlerinde cacığın ısınmaması için servis kaselerine 1-2 parça buz atmak çok yaygın ve ferahlatıcı bir yöntemdir. Ancak buzun eriyip cacığı sulandıracağını hesaba katarak, baştan hazırlarken kıvamı bir tık daha koyu tutmakta fayda vardır.
Cacık ile Yunan Cacığı (Tzatziki) Arasındaki Fark Nedir?
Türk mutfağındaki klasik cacık ile Yunan mutfağındaki Tzatziki (caciki) arasındaki en temel fark kıvam ve tüketim şeklidir. Bizim cacığımız yoğurdun su ile açılmasıyla daha çorba kıvamında hazırlanır ve ana yemeğin yanında kaşıkla tüketilirken; Yunan versiyonu olan Tzatziki’ye kesinlikle su katılmaz, sadece süzme yoğurtla yapılır ve oldukça katı kıvamlı olduğu için ekmeğe sürülerek meze (dip sos) şeklinde yenir. Ayrıca Tzatziki yapımında bazen sirke veya limon suyu kullanımı da yaygındır, bizde ise bu pek tercih edilmez.
Cacık Yedikten Sonra Sarımsak Kokusu Nasıl Önlenir?
Cacığın lezzet sırrı olan çiğ sarımsağın yarattığı koku endişesini en aza indirmek için, sarımsağı ezmeden önce bıçakla ikiye bölüp ortasındaki yeşil filiz kısmını (cücüğünü) çıkarabilirsiniz; çünkü kokunun en keskin ve kalıcı olduğu yer burasıdır. Eğer cacığı yedikten sonra koku hissederseniz, birkaç dal taze maydanoz veya nane çiğnemek, bir bardak yağlı süt içmek ya da ağzınıza bir adet karanfil atmak sülfür bileşenlerini nötralize ederek nefesinizi hızla tazeleyecektir.
