II.Dünya Savaşı'nın en gizemli figürlerinden biri olan Ahmet Esat Tomruk, Türkiye'den çıkmış en tartışmalı casuslardan biridir. "Cicero" kod adıyla Nazi Almanyası için çalışan Tomruk, savaşın seyrini etkileyebilecek belgeleri sızdırmasıyla adını tarihe yazdırdı.
Peki Ahmet Esat Tomruk kimdir, nerelidir, kaç yaşında hayatını kaybetti? İşte bu ilginç karakterin yaşamı… Ahmet Esat Tomruk Kimdir, Nerelidir?
Ahmet Esat Tomruk, 1894 yılında İstanbul’da dünyaya geldi.
Osmanlı Devleti döneminde Almanya’ya gönderilen öğrencilerden biri olarak, burada ileri seviyede Almanca öğrendi.
Diplomasi ve dil bilgisi yeteneği, onun ileride oynayacağı kritik rolde belirleyici oldu.
Cumhuriyet döneminde Türkiye’ye dönen Tomruk, dış temsilciliklerde çeşitli görevlerde bulundu.
En dikkat çeken görevi ise, II.Dünya Savaşı sırasında Ankara’daki İngiliz Büyükelçiliği’nde tercüman ve uşak olarak çalışması oldu.
Cicero Kod Adı Nereden Geliyor?
Casusluk Faaliyetleri Nasıldı?
Ahmet Esat Tomruk’un asıl ün kazanması, İngiltere Büyükelçiliği'nde çalıştığı dönemde başladı.
Büyükelçi Sir Hughe Knatchbull-Hugessen’in özel konutunda çalışan Tomruk, burada çok gizli belgelere ulaşma fırsatı buldu.
Bu belgeleri gizlice fotoğraflayarak Nazi Almanyası’na sızdırdı.
Naziler ona “Cicero” kod adını verdi.
Bu belgeler arasında Müttefik Devletler'in stratejik planları da vardı.
Sızdırılan bilgiler, savaşın gidişatını etkileyecek önemdeydi.
Ancak Alman istihbaratı, Cicero’nun sağladığı bilgilerin kıymetini tam olarak bilemedi ve çoğu zaman temkinli yaklaştı.
Savaş Sonrası Yaşamı ve Ölümü Savaşın ardından Ahmet Esat Tomruk, bir süre Almanya’da kaldı ancak vaat edilen yüksek meblağları alamadığı yönünde iddialar ortaya atıldı.
Daha sonra Türkiye’ye döndü.
Kendisine karşı herhangi bir hukuki işlem başlatılmadı.
Hayatının geri kalanını sessiz bir şekilde Ankara’da geçiren Tomruk, 1964 yılında 70 yaşındayken hayatını kaybetti. Ölümünden sonra hayatı, kitaplara, belgesellere ve hatta Hollywood filmlerine konu oldu. 1952 yapımı “Five Fingers” (Beş Parmak) filmi, onun hikâyesinden esinlenilerek çekildi.
Ahmet Esat Tomruk’un Hayatı Hangi Yapımlara Konu Oldu?
Ahmet Esat Tomruk’un yaşamı ve casusluk faaliyetleri, hem Türkiye’de hem de yurtdışında ilgi uyandırdı.
Türkiye’de “Cicero” ismiyle tanınan Tomruk’un hikâyesi; romanlara, akademik çalışmalara ve belgesellere konu edildi. 1952 yapımı "Five Fingers" filmi, Cicero karakterini merkezine alarak geniş kitlelere ulaştı.
Türkiye’de ise çeşitli belgesel ve dizi projelerinde onun hayatı mercek altına alındı.
Hakkındaki tartışmalar, ölümünden onlarca yıl sonra bile hâlâ devam etmektedir.
