Sırbistan'ın Niş kentinde bulunan Kelle Kule, 1809 yılında yaşanan Sırp İsyanının en dikkat çeken simgelerinden biri olmayı sürdürüyor.
Yüzlerce yıl öncesine uzanan yapının hikâyesi bugün de tartışılmaya devam ediyor.
Sırp tarih anlatılarında kulenin Osmanlı tarafından isyancıların kafatasları kullanılarak inşa edildiği ifade edilirken, Osmanlı kaynaklarında bu iddiayı doğrulayan herhangi bir anlatıya rastlanmıyor.
Bu nedenle Kelle Kule, iki farklı tarih anlayışının farklı biçimlerde ele aldığı yapılardan biri olarak öne çıkıyor.1804 yılında Kara Yorgi liderliğinde Osmanlı Devleti'ne karşı başlayan Sırp İsyanı, aralıklarla devam etti. İsyanın en kritik safhalarından biri ise 1809 yılında yaşandı.
Hurşid Paşa, Kameniçe ve Matefçe'de bulunan Sırp isyancıların üzerine harekât düzenledi. Çatışmalarda Sırplar ağır kayıplar verdi.
Muharebe sırasında isyancıların komutanlarından Stefan Sinđelić, Osmanlı askerlerinin eline esir düşmemek için içinde bulunduğu cephaneliği havaya uçurdu.
Patlamada yalnızca Sırp isyancılar değil, çok sayıda Osmanlı askeri de hayatını kaybetti. Çatışmanın ardından yaşananlar ise günümüze kadar uzanan tartışmaların temelini oluşturuyor.
Sırp anlatılarına göre Hurşid Paşa'nın emriyle 952 Sırp isyancısının kafatası toplatıldı.
Bu kafataslarının bir bölümünün İstanbul'a gönderildiği, kalanlarının ise Niş'te inşa edilen Kelle Kule'nin yapımında kullanıldığı öne sürülüyor.
Günümüzde kule üzerinde yaklaşık 58 kafatası bulunuyor.
Zaman içerisinde birçok kafatasının çeşitli nedenlerle yerinden alındığı ya da kaybolduğu belirtiliyor.Sırp tarih yazımında önemli bir yere sahip olan bu anlatının aksine, Osmanlı kaynaklarında Kelle Kule'nin bu şekilde inşa edildiğine ilişkin bir kayıt yer almıyor.
Mevcut Osmanlı kroniklerinde veya resmî kayıtlarda söz konusu iddiayı doğrulayan bir anlatıya rastlanmıyor.
Bu nedenle yapı, tarihçiler açısından farklı kaynakların birbirinden ayrıldığı örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Bugün Sırbistan'ın en çok ziyaret edilen tarihî yapılarından biri olan Kelle Kule, özellikle Sırp ulusal hafızasında önemli bir sembol olarak görülüyor.
Bölge halkının aktardığına göre kulenin hikâyesi çocukluk yaşlarından itibaren yeni nesillere anlatılıyor.
Yerli ve yabancı ziyaretçiler tarafından düzenli olarak ziyaret edilen yapı, Sırbistan'ın Osmanlı dönemiyle ilişkilendirilen en bilinen tarihî noktalarından biri olmayı sürdürüyor.
Buna karşın kulenin yapılışına ilişkin anlatılar konusunda Sırp ve Osmanlı kaynakları arasında belirgin bir görüş ayrılığı bulunuyor.
Bu nedenle Kelle Kule, yalnızca tarihî bir yapı değil, aynı zamanda farklı tarih anlatılarının kesiştiği tartışmalı bir miras olarak öne çıkıyor.
